الجامع الشاهی (ترجمه)

● الجامع الشاهی (ترجمه) / هیئت / فارسی al-jāmī‘-uš šāhī (t.) یزدی، ابوالقاسم بن احمد، ق13 قمری yazdī, ab-ol-qāsem ebn-e aḥmad (- 19c) وابسته به: الجامع الشاهی؛ سجزی، احمد بن محمد (330-415) به دستور: شاهزاده محمد ولی میرزا ترجمه‌ای است از کتاب «الجامع الشاهی» احمد بن محمد بن عبدالجلیل سجزی. نسخه موجود 11 جزء را دارا می‌باشد و به نام و آغاز آنها اشاره می‌شود: 1. مدخل نجوم، آغاز: «الحمدلله رب العالمین ... اما بعد چون که خداوند جل جلاله و عظم فعاله مقدر نمود از برای امیر سید و ملک عادل ابوجعفر احمد بن محمد ... شروع نمودم در فن خودم که اکثر روزگار خودم را صرف آن نموده بودم به بیرون آوردن کتاب جامعی که مشتمل باشد ...»؛ 2. تحصیل قانونی چند از برای استنباط احکام نجومی، آغاز: «گفته است احمد بن محمد بن عبدالجلیل سجزی که اراده داریم که ذکر نماییم شماره قوانینی را که به کار می‌فرماید آنها را منجم در استنباط احکام نجومی ...»؛ 3. منتخب موالید ابومشعر، آغاز: «گفته است احمد بن محمد ... چون که من نظر نمودم در کتاب تحویل سال‌های موالید از کتاب‌های ابومشعر و یافتم آن را مملو از تطویل و اطناب ...»؛ 4. جوامع و قواعد کلیه تحویل سال‌های موالید، آغاز: «الحمدلله رب العالمین ... به درستی و تحقیق که آنچه ظاهر شد از فضل امیر و سید فاضل و ملک عادل ابوجعفر احمد بن محمد مولای امیرالمومنین و از تفوق او در علوم و شدت حرمتش ...»؛ 5. کتاب مزاجات، آغاز: «گفته است احمد بن محمد ... اینکه من چون نظر نمودم به سوی حرکات کواکب و مواضیع آنها از فلکهای ایشان ...»؛ 6. کتاب اسعار، آغاز: «گفته است احمد بن محمد ... که اراده داریم از سر گیریم رساله را در معنی آن چنانی که مشتمل باشد بر حال اسعار ...»؛ 7. کتاب اختیارات، آغاز: «گفت است احمد بن محمد ... که معرفت دلالات اشیاء علویه بر اشیا جزئیه فاسده هالکه ...»؛ 8. منتخب کتاب الوف، آغاز: «الحمدلله خالق الاشیا و مبدعها ... اما بعد پس بدرستی که خداوند تبارک و تعالی شرف بخشیده است علم و اهلش را پس فرموده ...»؛ 9. کتاب معانی در احکام نجوم، آغاز: «الحمدلله رب العالمین ... و بعد پس بدرستی که من چون فارغ گشتم از کتابهای سه گانه که مدخل باشد و کتاب تحصیل قوانین و کتاب دلایل شروع نمودم به کتابی که نام گذاردم آن را به کتاب معانی ...»؛ 10. کتاب الدلائل، آغاز: «گفته است احمد بن محمد ... بدرستی که من چون که نظر نمودم در کتابهای پیشینیان در صناعت احکام نجوم و فکر نمودم ...»؛ 11. کتاب معرفت فتح الباب، آغاز: «بدانکه قمر هر گاه بگردد یا شمس دقیقه به دقیقه که عبارت از اجتماع باشد آن تاسیسی است ...». مترجم کتاب را از روی نسخه‌ای فرسوده ترجمه نموده و در برخی از موارد که ناخوانا بوده به صورت سفید رها ساخته و در حاشیه به این مطلب اشاره نموده است.