جامع الحساب

● جامع الحساب = حساب الضرب و القسمة / حساب / فارسی jāme‘-ol hesāb = hesāb-oz zarb va-l qesma نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری naṣīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) رساله‌ای است در سه مقاله بدین ترتیب: 1. حساب صحاح دارای یازده فصل؛ 2. کسور دارای یازده فصل؛ 3. حساب درج و دقایق دارای یازده فصل. در این موضوع به فارسی سه رساله موجود است یکی در مجلس یکی در ملک که یکی دانسته شده و یکی هم این رساله و در نسبت آنها به خواجه تردید است لازمه آن این است اولاً دانسته شود هر سه یکی است که با توجه با آغاز و انجام نسخه مرعشی و مجلس بعید است و نسخه ملک نیز باید دیده شود و بعد در مورد هر سه نظر داده شود و محتمل است ترجمه جوامع الحساب بالتخت و التراب باشد ولی به هر صورت نیازمند بررسی است. نسخه مجلس با عنوان «حساب (رساله)» آمده و نسخه ملک با عنوان «حساب (گزیده)». در باره رساله مورد بحث، منزوی در فهرستواره گفته است: «ظاهراً به مانند «ضرب و قسمت» اوست ولی عین آن نیست. و گمان نمی‌رود که ترجمه «جوامع الحساب» او باشد». [فهرستواره منزوی 2636/4]