شناسنامه کتابشناختی اثر
جامع الاسرار
jāme‘-ol asrār
45
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/18457
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18457
پدیدآور / مؤلف:
نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 810
تا 813
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
سیر و سلوک
عناوین دیگر و همتراز:
کنز الاسماء
(kanz-ol asmā’)
حسن و عشق
(hosn va ‘ešq)
کنز الاسرار
(kanz-ol asrār)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در حقیقت حسن و عشق به روش عرفا و صوفیان، به نثر و نظم و مشتمل بر حکایات آموزندهای چند و مناجات و نیایش به درگاه رب متعال، و در پایان فرازهایی است در فوائد خاموشی و سخن و فضیلت قناعت و حکمت و نواسنجی عدالت. این رساله بر فراز صفحه اول «مجمع الاسرار» و در بعضی فهرستها «کنز الاسرار» نامیده شده است. این رساله در فهارس جز این که با رساله کبریت احمر درهم آمیخته، به افراد گوناگون نیز نسبت داده شده و با نامهای پراکنده نیز ثبت و معرفی شده است. نمونه در فهرستواره منزوی با نامهای جامع الاسرار و کنز الاسرار آمده و در عنوان «حسن و عشق» از شاه نعمة الله ولی دانسته است و حتی برخی جامع الاسرار و کنز الاسرار را دو رساله دانستهاند که به نظر مرادشان جدایی رساله کبریت احمر است که به درد همین رساله دچار و با نامهای کنز الاسرار و ... نامیده شده است.
آغاز اثر
« سپاس بی قیاس و حمد بیحد ×× مر آن کنز خفا را باد سرمد / که چون روز ازل زاحببت دم زد ×× ز خلوتخانه در بیرون قدم زد / ... معرفت گویند که حسن علت غایی ایجاد است، و عشق اساس حسن را بنیاد، و بر هر ذی عقلی ظاهرست که حسن غیر عشق نیست اگر چه در عبارت دواست معنی یکی است و آن یکی نوریست ... »
انجام اثر
« قید منه تا ننهی پا بقید ×× صید مکن تا نکنی خویش صید. »
سوابق و چاپهای اثر
ضمن مجموعه آثار نور علیشاه در اردیبهشت 1350 شمسی چاپ شده است؛ [تهران]، سنگی، 1283، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 39/5 و 1231/9 و 260/17 و 145/18
نسخههای منزوی 1109/2 و 1314/2 و 64/2: نشانی 20 نسخه، 1333/2
فهرستواره منزوی 318/1 با عنوان «حسن و عشق» و از شاه نعمة الله ولی در 256/7 با عنوان «جامع الاسرار» از نورعلی شاه در 772/7 با عنوان «کنز الاسرار و ... » از نور علی شاه و در هر سه جا یا یک سرآغاز
دنا 453/8 که با کبریت احمر خلط شده (117 نسخه)
متن فنخا
● جامع الاسرار = کنز الاسماء = حسن و عشق = کنز الاسرار / سیر و سلوک / فارسی
jāme‘-ol asrār = kanz-ol asmā’ = hosn va ‘ešq = kanz-ol asrār
نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین، 1160؟ - 1212 قمری
nūr-‘alī-šāh, mohammad ‘alī ebn-e ‘abd-ol-hoseyn (1747 - 1798)
در حقیقت حسن و عشق به روش عرفا و صوفیان، به نثر و نظم و مشتمل بر حکایات آموزندهای چند و مناجات و نیایش به درگاه رب متعال، و در پایان فرازهایی است در فوائد خاموشی و سخن و فضیلت قناعت و حکمت و نواسنجی عدالت. این رساله بر فراز صفحه اول «مجمع الاسرار» و در بعضی فهرستها «کنز الاسرار» نامیده شده است. این رساله در فهارس جز این که با رساله کبریت احمر درهم آمیخته، به افراد گوناگون نیز نسبت داده شده و با نامهای پراکنده نیز ثبت و معرفی شده است. نمونه در فهرستواره منزوی با نامهای جامع الاسرار و کنز الاسرار آمده و در عنوان «حسن و عشق» از شاه نعمة الله ولی دانسته است و حتی برخی جامع الاسرار و کنز الاسرار را دو رساله دانستهاند که به نظر مرادشان جدایی رساله کبریت احمر است که به درد همین رساله دچار و با نامهای کنز الاسرار و ... نامیده شده است.
آغاز: سپاس بی قیاس و حمد بیحد ×× مر آن کنز خفا را باد سرمد / که چون روز ازل زاحببت دم زد ×× ز خلوتخانه در بیرون قدم زد / ... معرفت گویند که حسن علت غایی ایجاد است، و عشق اساس حسن را بنیاد، و بر هر ذی عقلی ظاهرست که حسن غیر عشق نیست اگر چه در عبارت دواست معنی یکی است و آن یکی نوریست ...
انجام: قید منه تا ننهی پا بقید ×× صید مکن تا نکنی خویش صید.
چاپ: ضمن مجموعه آثار نور علیشاه در اردیبهشت 1350 شمسی چاپ شده است؛ [تهران]، سنگی، 1283، جیبی
[الذریعة 39/5 و 1231/9 و 260/17 و 145/18؛ نسخههای منزوی 1109/2 و 1314/2 و 64/2: نشانی 20 نسخه، 1333/2؛ فهرستواره منزوی 318/1 با عنوان «حسن و عشق» و از شاه نعمة الله ولی در 256/7 با عنوان «جامع الاسرار» از نورعلی شاه در 772/7 با عنوان «کنز الاسرار و ... » از نور علی شاه و در هر سه جا یا یک سرآغاز؛ دنا 453/8 که با کبریت احمر خلط شده (117 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
45 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ادبیات
تهران
|
167/2 حکمت | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 2 |
ملا علی خوئی (شریف)
خوی
|
61/2 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
5522/12 | حاجی حمزه | 17 محرم 1210ق | شکسته نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
867/3 | عباسعلی کرمانی احمد آبادی | 2 ذیحجه 1212ق | تعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
ض10787 | اسماعیل افشار | 1221ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
گلپایگانی
قم
|
3126/3-16/136 | ملا لطیف بن مرحوم محمد شفیع | 12 رجب 1224ق | نستعلیق، شکسته | 33 | شناسنامه ← |
| 7 |
مسجد اعظم
قم
|
1410/2 | محمدمحسن بن محمد کاظم مازندرانی | جمادی الاول 1227ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 8 |
بیات، عبدالحسین
اراک
|
76/4 | امیر الشعراء رضا قلی خان هدایت صاحب مجمع الفصحاء و غیره | 1239ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
5795/4 | محمد تقی بن حاجی تراب شیرازی | 1239-1240ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرکز احیاء
قم
|
1493/5 | عباس بن محمد شیرازی | 1256ق | نستعلیق، نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 11 |
شورا
تهران
|
143/2 | بیکاتب | 1257ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
406 | علی بن ابی طالب | دهه آخر شوال 1261ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملک
تهران
|
4779/13 | بیکاتب | محرم 1264ق | نستعلیق، نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
13436/6 | عبدالباقی بن صدرالدین محمد بن ابی تراب، فیضی کاشانی | 1265ق | شکسته نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملی
تهران
|
15675 | بیکاتب | 1265ق | شکسته نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 16 |
الهیات
تهران
|
506/1 | بیکاتب | 1269ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملک
تهران
|
6294/1 | بیکاتب | پنجشنبه 20 جمادی الاول 1271ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 18 |
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
|
36/1 | علی مورکانی لنجانی | 1282ق | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
9204 | محمد حسین | 1285ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
تهران
|
1156/5-ف | بیکاتب | سهشنبه 7 محرم 1286ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
2587/3 | بیکاتب | صفر 1294ق | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 22 |
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
|
37/3 | سید شکرالله بن محمد باقر طباطبایی بیدگلی | ذیحجه 1295ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 23 |
مرعشی
قم
|
8069/5 | محمد خلیل بن محمد حسین بیرجندی قائنی | 1295ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 24 |
نوربخش
تهران
|
682/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 66 | شناسنامه ← |
| 25 |
نوربخش
تهران
|
277/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 58 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملک
تهران
|
5005/6 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملی
تهران
|
2457/13 | بیکاتب | محتملاً قرن 13 | نستعلیق | 39 | شناسنامه ← |
| 28 |
شورا
تهران
|
5851/11 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
5925/3 | بیکاتب | قرن13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 30 |
دائرة المعارف
تهران
|
238/4 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |