شناسنامه کتابشناختی اثر
جامع الاسرار
jāme‘-ol asrār
45
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/18457
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18457
پدیدآور / مؤلف:
نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 810
تا 813
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
سیر و سلوک
عناوین دیگر و همتراز:
کنز الاسماء
(kanz-ol asmā’)
حسن و عشق
(hosn va ‘ešq)
کنز الاسرار
(kanz-ol asrār)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در حقیقت حسن و عشق به روش عرفا و صوفیان، به نثر و نظم و مشتمل بر حکایات آموزندهای چند و مناجات و نیایش به درگاه رب متعال، و در پایان فرازهایی است در فوائد خاموشی و سخن و فضیلت قناعت و حکمت و نواسنجی عدالت. این رساله بر فراز صفحه اول «مجمع الاسرار» و در بعضی فهرستها «کنز الاسرار» نامیده شده است. این رساله در فهارس جز این که با رساله کبریت احمر درهم آمیخته، به افراد گوناگون نیز نسبت داده شده و با نامهای پراکنده نیز ثبت و معرفی شده است. نمونه در فهرستواره منزوی با نامهای جامع الاسرار و کنز الاسرار آمده و در عنوان «حسن و عشق» از شاه نعمة الله ولی دانسته است و حتی برخی جامع الاسرار و کنز الاسرار را دو رساله دانستهاند که به نظر مرادشان جدایی رساله کبریت احمر است که به درد همین رساله دچار و با نامهای کنز الاسرار و ... نامیده شده است.
آغاز اثر
« سپاس بی قیاس و حمد بیحد ×× مر آن کنز خفا را باد سرمد / که چون روز ازل زاحببت دم زد ×× ز خلوتخانه در بیرون قدم زد / ... معرفت گویند که حسن علت غایی ایجاد است، و عشق اساس حسن را بنیاد، و بر هر ذی عقلی ظاهرست که حسن غیر عشق نیست اگر چه در عبارت دواست معنی یکی است و آن یکی نوریست ... »
انجام اثر
« قید منه تا ننهی پا بقید ×× صید مکن تا نکنی خویش صید. »
سوابق و چاپهای اثر
ضمن مجموعه آثار نور علیشاه در اردیبهشت 1350 شمسی چاپ شده است؛ [تهران]، سنگی، 1283، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 39/5 و 1231/9 و 260/17 و 145/18
نسخههای منزوی 1109/2 و 1314/2 و 64/2: نشانی 20 نسخه، 1333/2
فهرستواره منزوی 318/1 با عنوان «حسن و عشق» و از شاه نعمة الله ولی در 256/7 با عنوان «جامع الاسرار» از نورعلی شاه در 772/7 با عنوان «کنز الاسرار و ... » از نور علی شاه و در هر سه جا یا یک سرآغاز
دنا 453/8 که با کبریت احمر خلط شده (117 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● جامع الاسرار = کنز الاسماء = حسن و عشق = کنز الاسرار / سیر و سلوک / فارسی
jāme‘-ol asrār = kanz-ol asmā’ = hosn va ‘ešq = kanz-ol asrār
نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین، 1160؟ - 1212 قمری
nūr-‘alī-šāh, mohammad ‘alī ebn-e ‘abd-ol-hoseyn (1747 - 1798)
در حقیقت حسن و عشق به روش عرفا و صوفیان، به نثر و نظم و مشتمل بر حکایات آموزندهای چند و مناجات و نیایش به درگاه رب متعال، و در پایان فرازهایی است در فوائد خاموشی و سخن و فضیلت قناعت و حکمت و نواسنجی عدالت. این رساله بر فراز صفحه اول «مجمع الاسرار» و در بعضی فهرستها «کنز الاسرار» نامیده شده است. این رساله در فهارس جز این که با رساله کبریت احمر درهم آمیخته، به افراد گوناگون نیز نسبت داده شده و با نامهای پراکنده نیز ثبت و معرفی شده است. نمونه در فهرستواره منزوی با نامهای جامع الاسرار و کنز الاسرار آمده و در عنوان «حسن و عشق» از شاه نعمة الله ولی دانسته است و حتی برخی جامع الاسرار و کنز الاسرار را دو رساله دانستهاند که به نظر مرادشان جدایی رساله کبریت احمر است که به درد همین رساله دچار و با نامهای کنز الاسرار و ... نامیده شده است.
آغاز: سپاس بی قیاس و حمد بیحد ×× مر آن کنز خفا را باد سرمد / که چون روز ازل زاحببت دم زد ×× ز خلوتخانه در بیرون قدم زد / ... معرفت گویند که حسن علت غایی ایجاد است، و عشق اساس حسن را بنیاد، و بر هر ذی عقلی ظاهرست که حسن غیر عشق نیست اگر چه در عبارت دواست معنی یکی است و آن یکی نوریست ...
انجام: قید منه تا ننهی پا بقید ×× صید مکن تا نکنی خویش صید.
چاپ: ضمن مجموعه آثار نور علیشاه در اردیبهشت 1350 شمسی چاپ شده است؛ [تهران]، سنگی، 1283، جیبی
[الذریعة 39/5 و 1231/9 و 260/17 و 145/18؛ نسخههای منزوی 1109/2 و 1314/2 و 64/2: نشانی 20 نسخه، 1333/2؛ فهرستواره منزوی 318/1 با عنوان «حسن و عشق» و از شاه نعمة الله ولی در 256/7 با عنوان «جامع الاسرار» از نورعلی شاه در 772/7 با عنوان «کنز الاسرار و ... » از نور علی شاه و در هر سه جا یا یک سرآغاز؛ دنا 453/8 که با کبریت احمر خلط شده (117 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
45 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
نوربخش
تهران
|
657/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 32 |
ملک
تهران
|
5043/3 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته | - | شناسنامه ← |
| 33 |
ملک
تهران
|
6350/2 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 34 |
گلپایگانی
قم
|
3844-19/174 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 403 | شناسنامه ← |
| 35 |
شورا
تهران
|
8537/2 | بیکاتب | 1303ق | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 36 |
گوهرشاد
مشهد
|
715/1 | ابوالقاسم اصفهانی ابن آقا بزرگ ولد حاجی محمد مهدی | پنج شنبه 29 رمضان 1306ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 37 |
ملی
تهران
|
6877 | محمد حسین تفرشی | 1314ق | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 38 |
دانشگاه
تهران
|
4110/1 | حسین علی بن بن محمد | 1317ق | نستعلیق | 86 | شناسنامه ← |
| 39 |
الهیات
مشهد
|
14865/9 | احمد بن آقا حیدر خوانساری | 1316-1321ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 40 |
گوهرشاد
مشهد
|
1977/5 | درویش ابوالقاسم صفا علی نعمت اللهی وفائی | جمعه 24 جمادی الثانی 1329ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 41 |
ادبیات
تهران
|
267/22 حکمت | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 42 |
سپهسالار
تهران
|
6470/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 19 | شناسنامه ← |
| 43 |
شورا
تهران
|
654 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 66 | شناسنامه ← |
| 44 |
قائم
فردوس
|
18/5 | محمود موسوی | بیتاریخ | تحریری | 17 | شناسنامه ← |
| 45 |
دانشگاه
تهران
|
358/10 | بیکاتب | بیتاریخ | تعلیق | 13 | شناسنامه ← |