جام جهان نما

● جام جهان نما / عرفان و تصوف / فارسی jām-e jahān-namā شمس مغربی، محمد شیرین، 750؟ - 809 قمری šams-e maqrebī, mohammad šīrīn (1350 - 1407) رساله‌ای است عرفانی جامع کلیات علم توحید و خداشناسی و مشتمل است بر دو دائره: 1. در احدیت و واحدیت و وحدت و اعتبار وجود و علم و نور و شهود و تجلی؛ 2. در ظاهر وجود و در ظاهر علم و برزخیت ثانیه و تعیین و تجلی ثانی. مغربی از تاریخ 785 یاد می‌کند و می‌گوید: «در شبی که این سطور صادر می‌شد در سنه خمس و ثمانین و سبعمائه در خواب دیده شد که شخصی از کاملی روایت می‌کرد که اگر نه حرف ب بودی خلق را حق عیان می‌دیدی و معنی حرف ب پیش اهل اسرار سبب است و سبب حجاب است مر مسبب را چنان که دلیل حجاب است مر مدلول را». این رساله به قطب الدین محمد حسینی نیریزی شیرازی و شمس الدین محمد مغربی و محمد بن عزالدین بن عادل بن یوسف نسبت داده شده است. کتاب «دوائر الاسماء» از روی آن ساخته شده است. بر این رساله شرح‌هایی نیز نوشته‌اند. آغاز: بسمله. حمد بی حد و شکر بی عد سزای ذاتی که وحدتش منشاء احدیت و واحدیت شد و مرآت از لیت و ابدیت گشت ... اما بعد طایفه دوستان که طالب علم توحید و محب قدم تحقیق و تجرید ... از این فقیر التماس کردند ... انجام: و از این مهمتر کار در پیش است،و الله يقول الحق و هو يهدى الى السبيل، و الحمدلله رب العالمين، و صل الله علی محمد و آله چاپ: بمبئی، 1321ق؛ ایران، سنگی، 1313، جیبی، 26ص [نسخه‌های منزوی 1107/2 و 1225 و 252/7؛ إيضاح المکنون 349/1؛ مشترک پاکستان 1376/3 (نشانی 18 نسخه)؛ مشار فارسی 1485/2: نشانی 2 چاپ؛ دنا 524/3 (51 نسخه)] شرح و حواشی: 1- شرح جام جهان نما گجراتی، وجیه الدین (911-998) 2- شرح جام جهان نما = کلیات علم توحید = مراتب وجود؛ رشتی استادی، احمد بن موسی (-9) 3- آیینه حق نمای در شرح جام جهان نما؛ شطاری، ابراهیم