جام جم هندوستان

● جام جم هندوستان = سیاحت نامه هندوستان / سفرنامه / فارسی jām-e jam-e hendūstān = sīyāhat-nāme-ye hendūstān وقارالملک، علی بن حسین، ق14 قمری vaqār-ol-molk, ‘alī ebn-e hoseyn (- 20c) رساله‌ای است در ذکر احوال و وضع طبیعی و ملوک الطوایفی هندوستان که مؤلف در مدت ده سال که در قلمرو انگلیس و صفحات هند اقامت داشته مختصراً نوشته است. او گفته است: «لازم دانستم اول از حصول سیاحی و از وضع طبیعی شهرهای هندوستان و از رسوم عادات و صنایع و از تعداد نفوس اهل آن ممالک، بطور اختصار شرح نگارش دادم». سپس چنین آورده است: «و مدت هشت سال در الله آباد هندوستان در دفترخانه حکومتی دولعت بهیه انگلیس سمت منشی گری داشته‌ام، شاهد اقوال این غلام جان نثار، جناب وزیر مختار دولت بهیه انگلیس مقیم دارالخلافه طهران است.» آغاز: بسمله - ستایش پاک یزدان را سزاست که عزت و دولت جمیع تاجداران و شهریار عالم در ید قدرت اوست ... مملکت هندوستان عبارت است از شصت و چهار هزار لک میل زمین مربع حاصل خیز جواهر انگیز پر اشجار و با نعمت دارای هزار گونه معادن و محصولات طبیعی ... حالا تمام این مملکت در ید قدرت انگلیس است و مخلوقات و تعداد نفوس کل ممالک هندوستان قریب چهار صد و هفتاد و پنج کرور ایران است ... چاپ: مشار فارسی، ج 2، ص1484؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1323ق، خشتی؛ تبریز، 1316ق، وزیری کوچک، 337+1صص [دنا 524/3؛ فهرستواره منزوی 73/1]