شناسنامه کتابشناختی اثر
ثمره شجره الهیه
samare-ye šajare-ye elāhīye
12
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/18331
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18331
پدیدآور / مؤلف:
رفیعا، محمد بن حیدر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 727
تا 729
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
اصول دین
اثر مرتبط / وابسته به:
شجره الهیه؛ رفیعا، محمد بن حیدر (997-1080)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای در اصول اعتقادات است؛ در یک «مقدمه» و پنج «مقصد» و یک «خاتمه» و هر کدام در چندین «فصل» و «باب»: مقدمه در بیان معنی وجود در دو «فصل»: 1) بیان معنی وجود و حقیقت هستی، 2) انقسام موجود به واجب الوجود ممکن الوجود؛ مقصد 1. اثبات مبدء قدیم و صفات ثبوتیه در هشت «باب»: 1) اثبات مبدء قدیم، 2) احدیت مبدء اول، 3) صمدیت مبدء قدیم، 4) قدرت شامله مبدء، 5) علم مبدء باری، 6) در آنکه مبدء قدیم حی است، 7) اراده باری، 8) صفات ثبوتیه راجعه به صفات سابقه؛ مقصد 2. صفات سلبیه در چهار «باب»: 1) در اینکه مبدأ مرکب نیست، 2) در اینکه مبدأ قدیم را شریک در الهیت نتواند بود، 3) عدم جواز حلول و تحیز بر واجب، 4) امتناع اتحاد بر واجب؛ مقصد 3. افعال در پنج «باب»: 1) حسن و قبح افعال اختیاری، 2) عدم صدور فعل قبیح از مبدأ قادر مختار و عدم اراده آن از عباد، 3) افعال اختیاری عباد، 4) حسن تکلیف و لزوم عقلی آن، 5) لطف؛ مقصد 4. بعثت رسل و انبیا در پنج «باب»: 1) حسن بعثت و لزوم آن، 2) آنچه صدق نبی به آن معلوم گردد، 3) اثبات نبوت نبی ما، 4) در آنچه نبی باید که به آن موصوف باشد، 5) دفع شبه منکرین؛ مقصد 5. امامت، در شش «باب»: 1) در آنکه نصب امام لطف است، 2) طریق معرفت متعین به امامت امت را، 3) صفات امام، 4) امام منصوص، 5) امامان دوازده گانه، 6) دفع شبه جاحدین وقوع نص جلی؛ خاتمه در معاد جسمانی.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتوحد بالالهيه لجميع ما سواه المتفرد ... اما بعد بر ارباب خرد و هوش پوشیده نیست که چنانچه هستی از نیستی بهتر و برتر است و برابری نیستی را با هستی نه درخور است دانش را بر نادانی فزونی برتریست و نادانی در برابر دانایی در پایه پستی و فروتریست ... بنده قليل البضاعة كثير المعاصى رفیع الدین محمد بن حیدر الحسینی الطباطبائی به این رساله مختصره در تبیین معارف ضروریه دینیه که ثمره شجره حکمت سنیه است مجلس افروز خاطر خطیر برادران طریقت اسلامی و حقیقت ایمانی می گردد ... در بیان معنی وجود و حقیقت هستی »
انجام اثر
« و تصدیق چنانچه از ریب و انکار بیرون آید در کار نیست و چون مقصود در این رساله بختم انجامید بر شکر نعمای بی منتهای ربانی و درود بر خير البشر خاتم النبيين و آله الطاهرين اختصار نمود. تمت »
سوابق و چاپهای اثر
به اهتمام عبدالله نورانی، عامری نامه، تهران 1353: ص 272-321.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 962/2
الذريعة 28/13 و 377/9
دنا 50/3 (11 نسخه)
فهرستواره منزوی 118/6
متن فنخا
● ثمره شجره الهیه = اصول دین / کلام و اعتقادات / فارسی
samare-ye šajare-ye elāhīye
رفیعا، محمد بن حیدر، 997 - 1080 ؟ قمری
rafī‘ā, mohammad ebn-e heydar (1589 - 1670)
وابسته به: شجره الهیه؛ رفیعا، محمد بن حیدر (997-1080)
رسالهای در اصول اعتقادات است؛ در یک «مقدمه» و پنج «مقصد» و یک «خاتمه» و هر کدام در چندین «فصل» و «باب»: مقدمه در بیان معنی وجود در دو «فصل»: 1) بیان معنی وجود و حقیقت هستی، 2) انقسام موجود به واجب الوجود ممکن الوجود؛ مقصد 1. اثبات مبدء قدیم و صفات ثبوتیه در هشت «باب»: 1) اثبات مبدء قدیم، 2) احدیت مبدء اول، 3) صمدیت مبدء قدیم، 4) قدرت شامله مبدء، 5) علم مبدء باری، 6) در آنکه مبدء قدیم حی است، 7) اراده باری، 8) صفات ثبوتیه راجعه به صفات سابقه؛ مقصد 2. صفات سلبیه در چهار «باب»: 1) در اینکه مبدأ مرکب نیست، 2) در اینکه مبدأ قدیم را شریک در الهیت نتواند بود، 3) عدم جواز حلول و تحیز بر واجب، 4) امتناع اتحاد بر واجب؛ مقصد 3. افعال در پنج «باب»: 1) حسن و قبح افعال اختیاری، 2) عدم صدور فعل قبیح از مبدأ قادر مختار و عدم اراده آن از عباد، 3) افعال اختیاری عباد، 4) حسن تکلیف و لزوم عقلی آن، 5) لطف؛ مقصد 4. بعثت رسل و انبیا در پنج «باب»: 1) حسن بعثت و لزوم آن، 2) آنچه صدق نبی به آن معلوم گردد، 3) اثبات نبوت نبی ما، 4) در آنچه نبی باید که به آن موصوف باشد، 5) دفع شبه منکرین؛ مقصد 5. امامت، در شش «باب»: 1) در آنکه نصب امام لطف است، 2) طریق معرفت متعین به امامت امت را، 3) صفات امام، 4) امام منصوص، 5) امامان دوازده گانه، 6) دفع شبه جاحدین وقوع نص جلی؛ خاتمه در معاد جسمانی.
آغاز: بسمله الحمدلله المتوحد بالالهيه لجميع ما سواه المتفرد ... اما بعد بر ارباب خرد و هوش پوشیده نیست که چنانچه هستی از نیستی بهتر و برتر است و برابری نیستی را با هستی نه درخور است دانش را بر نادانی فزونی برتریست و نادانی در برابر دانایی در پایه پستی و فروتریست ... بنده قليل البضاعة كثير المعاصى رفیع الدین محمد بن حیدر الحسینی الطباطبائی به این رساله مختصره در تبیین معارف ضروریه دینیه که ثمره شجره حکمت سنیه است مجلس افروز خاطر خطیر برادران طریقت اسلامی و حقیقت ایمانی می گردد ... در بیان معنی وجود و حقیقت هستی
انجام: و تصدیق چنانچه از ریب و انکار بیرون آید در کار نیست و چون مقصود در این رساله بختم انجامید بر شکر نعمای بی منتهای ربانی و درود بر خير البشر خاتم النبيين و آله الطاهرين اختصار نمود. تمت
چاپ: به اهتمام عبدالله نورانی، عامری نامه، تهران 1353: ص 272-321.
[نسخههای منزوی 962/2؛ الذريعة 28/13 و 377/9؛ دنا 50/3 (11 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 118/6]
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
4033/2 | بیکاتب | ذیحجه 1070ق | نسخ | 66 | شناسنامه ← |
| 2 |
شورا
تهران
|
462/8-طباطبائی | محمد مومن حسینی | 1092ق | نسخ | 37 | شناسنامه ← |
| 3 |
الهیات
مشهد
|
20092/2 | محمد معصوم بن علی رضا حسینی | 1092ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
8201/6 | جمشید | 1093ق | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
15266/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 6 |
گلپایگانی
قم
|
200-35/33 | بیکاتب | 4 ربیع الاول 1102ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
9543/1 | بیکاتب | 1105ق | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
12749/3 | ابوالمفاخر | شعبان 1141ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
10623/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
5914/2 | فضل علی بن ابوطالب اصفهانی | یکشنبه 22 ربیع الاول 1232ق | نستعلیق | 81 | شناسنامه ← |
| 11 |
گوهرشاد
مشهد
|
552/15 | سید بشیر موسوی | 15 جمادی الثانی 1238ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
777/2 | بیکاتب | 1273ق | نسخ | 26 | شناسنامه ← |