تهذیب تهذیب الکمال فی اسماء الرجال

● تهذیب تهذیب الکمال فی اسماء الرجال / رجال / عربی tahḏīb-u tahḏīb-il kamāl fī asmā'-ir rijāl ذهبی، محمد بن احمد، 673 - 748 قمری zahabī, mohammad ebn-e ahmad (1275 - 1348) وابسته به: تهذیب الکمال فی اسماء الرجال؛ حافظ مزی، یوسف بن عبدالرحمن (654-742) چون مؤلف، کتاب «تهذیب الکمال» حافظ مزی را که تهذیبی از «الکمال فی معرفة الرجال» عبدالغنی مقدسی (-600ق) است، مشتمل بر اسامی رجال صحاح سته و کامل دیده، شروع به اختصار آن نموده و فقط به ذکر اسماء رجال کفایت کرده و همچون مؤلف برای آنها رمزی قرار داده و تمامی رجال را در ده طبقه تقسیم نموده با این عناوین: 1. الصحابة؛ 2. المخضرمین و قدماء التابعین؛ 3. جماهیر التابعین و اهل طبقة الحسن و ابن سیرین؛ 4. طبقة الزهری و قتادة؛ 5. صغار التابعین و طبقة الاعمش و ابی حنیفة؛ 6. طبقة الثوری و مالک؛ 7. طبقة سفیان بن عيينة و یحیی القطان؛ 8. طبقة الشافعی و عبدالرزاق؛ 9. طبقة علی بن المدینی و احمد بن حنبل؛ 10. طبقة البخاری و محمد بن یحیی الذهلی و باقی الناس. مؤلف در هر طبقه اسامی رجال را چون اصل، به ترتیب حروف الفبایی آورده است و مطالبی هم از تتبعات خود بر آن افزوده و آن را «تذهیب تهذیب الکمال» نام نهاده است. آغاز: الحمدلله المنفرد بالبقاء المستقل بالعطاء المتطول بالنعماء المتفضل برحمته علی من اتقاه حق الاتقاء و أشهد أن لا اله الا الله وحده لا شریک له. [کشف الظنون 1509/2 و 1510 و 1593؛ دنا 468/3 (10 نسخه)؛ بروکلمان 2/ (47) 59؛ زرکلی اعلام 223/6] شرح و حواشی: 1- عمدة العلماء الاخیار فی تحریر علوم الاخبار؛ عسکری، احمد بن سعد (700-750) 2- التهذیب الکمال (مختصر)