توقيع العسكرى

● توقيع العسكرى = رسالة العسكرى إلى على بن بابويه القمى / حدیث / عربی tawqī‘-ul ‘askarī = r.-ul ‘askarī ilā ‘alā ibn-i bābawayh al-qumī حسن بن علی (ع)، امام یازدهم، 232 - 260 قمری hasan ebn-e ‘alī (‘), emām-e yāzdahom (847 - 875) مرقومه‌ای از حضرت امام حسن عسکری (ع) است که به شیخ اجل علی بن حسین بن بابویه قمی پدر شیخ صدوق در بیان وظایف آن جناب و سائر شیعیان در اصول دین و فروع آن مرقوم فرموده‌اند. شیخ حر عاملی آن را در ظهر کتاب ثواب الاعمال به خط بعضی از فضلا دیده و عین همان نامه را نقل کرده است. در این نامه از علی بن بابویه بسیار تجلیل شده و با عنوان «شیخی و معتمدی» مورد خطاب امام قرار گرفته است. در مورد این توقیع بحث‌هایی صورت گرفته که گزیده آنها چنین است: 1. با توجه به فاصله زمانی حدود هفتاد سال بین شهادت حضرت امام حسن عسکری علیه السلام و ابن بابویه اگر این توقیع قطعی باشد علی بن حسین بن بابویه باید از معمرین باشد که در هیچ یک از کتاب‌های تراجم بدان اشاره نرفته است؛ 2. چنین توثیقی «یا شیخی و معتمدی» از ناحیه ائمة علیهم السلام نسبت به شیعیان معمول نبوده است و اگر این توقیع درست باشد بایستی آن را از مورد نادر به شمار آورد؛ 3. گرچه ابن بابویه از بزرگان محدثان شیعه بوده است لکن اگر چنین توثیق و تجلیل در مورد ایشان بود حتماً در کتاب‌هایی چون رجال طوسی و رجال نجاشی ذکر می‌گردید؛ 4. شیخ صدوق (ره) فرزند علی بن بابویه در کتاب «کمال الدین و تمام النعمة» بابی در توقیعات گشوده و به چنین توقیع فخرانگیزی کوچکترین اشاره‌ای ننموده است؛ 5. اگر تشابه اسمی دلیل چنین اختلافی باشد چگونه ممکن است از نظر تیز بین نجاشی و امثال وی پنهان مانده باشد. آغاز: هذا كتاب كتبه الامام المعصوم ابو محمد بن على العسكرى (ع) الى على بن الحسين بابویه القمی ره بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين و لاعدوان الظالمين و لا اله الا الله احسن الخالقين. امابعد اوصيك يا شیخی و معتمدی با الحسین بن علی بن الحسین القمى وفقک الله تعالى لمرضاته ... انجام: فإن الأرض يورثها من يشاء من عباده و العاقبة للمتقين و السلام علیک و على جميع شيعتنا و رحمة الله و بركاته و حسبنا الله و نعم الوكيل چاپ: این نامه در «معادن الحکمه» تألیف علم الهدی کاشانی (م1115) چاپ قم 1409 (ص265) چاپ شده است؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1303ق، رحلی، 13ص(صص119-131) در هامش تحف العقول [دنا 426/3 (15 نسخه)؛ الذریعة 500/4؛ جمع پریشان 25/1؛ دانشنامه جهان اسلام 577/8]