توضیح المقال فی علم الدرایة و الرجال

● توضیح المقال فی علم الدرایة و الرجال / رجال، درایه / عربی tawḍīḥ-ul maqāl fī ‘ilm-id dirāya wa-r rijāl کنی تهرانی، علی بن قربان، 1220 - 1306 قمری kanī tehrānī, ‘alī ben qorbān (1806 - 1889) تاریخ تألیف: 1262ق از تألیفات مهم و تحقیقی اوست دارای «مقدمه» و سه «باب» و هر کدام دارای چند «فصل» و «خاتمه» می‌باشد. ملاعلی کنی در چاپ دوم شرح حال 59 تن از استادان رجال را که توسط علامه نوری تهیه شده بود در پایان کتاب خود آورده و خود او یک تن دیگر را برایشان افزوده و نیز خودش شرح حال 60 تن دیگر را آورده و مجموع را به 120 شخصیت بزرگ علم رجال رسانده که از تمامی آنها در چاپ دوم یاد شده است. مؤلف در انتها برای تکمیل شماره 60 به شرح زندگی خود از تولد تا تحصیل و تصنیف پرداخته است. فهرست مطالب: المقدمة: فی تعریفه و بیان موضوعه و فایدته؛ باب 1. فی ما یتعلق بمعرفة ذوات رجال السند ففیه فصول: 1) کیفیة الرجوع الى علم الرجال و اخراج اسامی من فی السند، 2) اسباب التمیز عند الاشتراک، 3) فی جملة من التمیز الصادر من بعض علماء الرجال فی الاشتراک اللفظی او الخطی او الکتبی؛ باب 2. فی ذکر عدة رجال اختلف فی تمیزهم بتعیین الاسامی او الالقاب او الکنی و فیه ابحاث؛ باب 3. فی ما یتعلق بمعرفة صفات و احوال رجال السند و فیه فصول؛ الخاتمة: فی بیان اقسام الحدیث و الاشارة الى جملة من مشایخ هذا الفن فی احوالهم. آغاز: بسمله، حمد له اما بعد فالکلام فی علم الرجال علی وجه الاستعجال یقتضی رسم مقدمة و ابواب و خاتمة ... چاپ: تهران، سنگی، بی ناشر، 1302ق، رحلی، 64ص (صص1-64)؛ ایران، سنگی، 1267، رحلی؛ در سال 1299 و 1302ق همراه رجال شیخ ابوعلی در تهران به چاپ رسیده. [الذریعة 498/4؛ مشار عربی ص 227؛ دنا 424/3]