توضیح المقال

● توضیح المقال / اصول فقه / فارسی towzīh-ol maqāl گیلانی، محمد مهدی بن اسدالله، ق13 قمری gīlānī , mohammad mahdī ebn-e asad-ol-lāh (- 19c) در اینکه می‌شود به گمان و ظن حکمی را پذیرفت یا باید یقین باشد؟ از چه کسی می‌توان تقلید کرد؟ و چه احکامی را باید از مجتهد پذیرفت؟ با سربندهای «فصل» بی‌شماره: فصل. بدانکه از ابتدای غیبت امام (ع) تا این زمان میان علمای شیعه اختلاف است که در احکام فرعیه علمیه جایز است عمل به مظنه، یا واجب است عمل به یقین. به استناد به کتاب‌های فرائد شیخ انصاری و قوانین میرزای قمی و مناهج الاصول فاضل نراقی نگاشته شده برای فارسی‌زبانان و آنان که بهره‌ای کافی از علم ندارند. منزوی مؤلف را مهدی بن اسدالله لاهیجانی نگارنده «جامع الاخبار» و «قاطع اللجاج» و «میزان الصواب» دانسته و اشکوری او را مهدی بن اسدالله همدانی. به نظر می‌رسد هر دو نام، از آن یک نفر باشد. آغاز: ستایش بی مانندی را روا (سزا) ست که خود را به آن ستایش ستوده نمود، و نمایش بی چون و چند خدایی ... و بعد، چنین گوید فقیر الی الله مهدی بن اسدالله، که این رساله‌ای ست که ذکر می‌کنیم در آن ... که مشحون است در کتابهای علمای اعلام و غالب این مسائل گوشزد غالب مردم نشده ... انجام: که هیچ خیر و هیچ نیکی از برای غافل بهتر و پسندیده تر از هدایت نیست. و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین، و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین من الاولین و الآخرین و لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم [دنا 423/3؛ الذریعه 38/5 «جامع الاخبار» فهرستواره منزوی 2745/4 «مقداریه»]