توحید

● توحید = اثبات واجب = توحید استدلالی / عرفان و تصوف / فارسی towhīd = esbāt-e vājeb = towhīd-e estedlālī فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود، 947 - 1016 قمری fānī šīrāzī dehdār, mohammad ebn-e mahmūd (1541 - 1608) اهدا به: سلطان ابو سعید غازی مرتضی نظام شاه در یک «مقدمه» و سه «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان شرافت انسان؛ فصل 1. توحید به طریق استدلال؛ 2. بعضی اشارات به زبان اهل ذوق؛ 3. اشارت به وحدت وجود و کثرت اطوار؛ خاتمه در اشارات به مبدأ و معاد. از مقدمه برمی‌آید که نگارنده می‌خواسته توحید را به مشرب اهل ذوق و وحدت وجود بیان کند و فصل یکم را که به روش استدلالیان است برای آمادگی خواننده نوشته است. آغاز: حمد و سپاس بی قیاس مر خداوندی را که در مشکاة دل انسان چراغ و لکن یسعی قلب عبدی المؤمن بر افروخت ... اما بعد این چند کلمه ای است رقم زده ... محمد دهدار انجام: اگر دانی و گر هرگز ندانی ×× که با حق تا ابد باقی بمانی. والله يقول الحق و هو يهدى السبيل وصلى الله علی محمد و آله اجمعین والسلام علی من اتبع الهدی. چاپ: ضمن رسائل دهدار، به کوشش محمد حسین اکبری ساوی، نشر میراث مکتوب، 1375ش، صص 213-232 [مکتبة امیرالمؤمنین 314/1 و 317/1؛ الذریعه 158/11؛ دنا 392/3 (38 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 113/6]