تنقیح الابحاث فی البحث عن الملل الثلاث

● تنقیح الابحاث فی البحث عن الملل الثلاث / ادیان و مذاهب / عربی tanqīḥ-ul abḥās fī-l baḥṯ ‘an-il milal-iṯ ṯalāṯ ابن کمونه، سعد بن منصور، - 683 قمری ebn-o kamūne, sa‘d ebn-e mansūr (- 1285) در بیان نبوت‌ها و معتقدات یهود و نصاری و مسلمین و ادله آنان. این کتاب نمودار عقاید کلامی ابن کمونه است. اثری است که موجب شورش مردم و ایراد اتهام بر ابن کمونه گردید. شامل چهار «باب»: 1. نبوت عامه؛ 2. دین یهود؛ 3. دین مسیحیت؛ 4. دین اسلام است. در بخش یهودیت اعتراضات وارد بر آن را صورت گزیده و پاسخ آنها را مفصل بیان می‌کند، اما در سایر باب‌ها خلاف آن را عمل کرده است. بر این کتاب چند رد نوشته شده که از جمله رد تنقیح الملل الثلاث تألیف «مؤید الدین سموئیل»؛ الدر المنصور فى الرد على فیلسوف الیهود تألیف «ابن ساعاتی» و نهوض حثيث النهود لرد كيد خبيث اليهود تألیف «ملطی شافعی» را می‌توان نام برد. آغاز: احمد الله على ما ارشد و هدى و اتوسل اليه باسمائه الحسنى و بما اظهره على لسان انبيائه و رسله من صفاته العلى ... و بعد فانه قد جرت مفاوضات اقتضت ان عملت هذه المقالة انجام: قلنا الطريق الى تلك انکار صحة تواتر اليهود و النصارى ... و الحمد لله رب العالمين و صلواته على انبيائه و اصفيائه الطيبين الطاهرين آمين. چاپ: تحقیق موسی برلمان، لس آنجلس، دانشگاه کالیفورنیا، چاپ اول، 1967م؛ قاهره، دار الانصار، بدون تاریخ. [دنا 367/3 (4 نسخه)] شرح و حواشی: 1- اثبات النبوة