نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین

tanbīh-ol qāfelīn va tazkerat-ol ‘ārefīn
57 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/17690
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17690
تاریخ و سده تألیف: 955 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 9، ص 319 تا 323
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح نهج البلاغة (š.-e nahj-ol balāqa)
اثر مرتبط / وابسته به: نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359-406)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه سلیس و روانی از «نهج البلاغة» است که با شرح و توضیح آمیخته است و بیشتر به حل غوامض و توضیح مشکلات عنایت شده است. چون کتاب «نهج البلاغه» شریف رضی دارای استعارات و تشبیهات و غرایب لغات بسیاری بوده که فهم آن برای برخی از طالبان مشکل می‌نموده است، لذا مؤلف با استفاده از شروح نهج البلاغه، نظیر شرح ابن میثم و غیره، به ترجمه و تبیین و تفسیر آن کوشیده و برخی از روایات و حکایات مناسب را بدان افزوده است. چنان که خود در مقدمه بدان تصریح کرده‌اند، نام این کتاب را «تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین» نهاده و از ترجمه‌های بسیار مختصر نهج البلاغه می‌باشد. بعضی این ترجمه را شرح گفته‌اند، ولی از حد ترجمه تجاوز ننموده است.
آغاز اثر
« بسمله تیمنا بذکره العزیز الکریم، الحمدلله الذی هدانا لهذا ... و الصلوة علی من امر العباد بان يصلوا عليه و يسلموا ... اما بعد بر ذوی بصائر ثاقبه و خواطر باهره مخفی نیست که ترقی بمدارج قرب الهی »
انجام اثر
« و الحمدلله و ستایش فراوان مر خداوند عالمیان راست ... و سلام و تحیت فرستاد بر او سلامی بروجه تمام، تمت هذه الترجمة فی شهر ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1313ق؛ تهران 1370 ش؛ تهران، سنگی، 1275ق، وزیری
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 447/4 و 143/14 و 446/4 کشف الحجب 143، هدية العارفين 815/1 فهرستواره منزوی 404/6 مشار فارسی، ج1 ص 1432 دنا 355/3 (53 نسخه)

متن فنخا

● تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین = شرح نهج البلاغة / شرح حدیث / فارسی tanbīh-ol qāfelīn va tazkerat-ol ‘ārefīn = š.-e nahj-ol balāqa کاشانی، فتح الله بن شکرالله، - 988 قمری kāšānī, fath-o-llāh ebn-e šokr-ol-lāh (- 1581) وابسته به: نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359-406) تاریخ تألیف: 955ق ترجمه سلیس و روانی از «نهج البلاغة» است که با شرح و توضیح آمیخته است و بیشتر به حل غوامض و توضیح مشکلات عنایت شده است. چون کتاب «نهج البلاغه» شریف رضی دارای استعارات و تشبیهات و غرایب لغات بسیاری بوده که فهم آن برای برخی از طالبان مشکل می‌نموده است، لذا مؤلف با استفاده از شروح نهج البلاغه، نظیر شرح ابن میثم و غیره، به ترجمه و تبیین و تفسیر آن کوشیده و برخی از روایات و حکایات مناسب را بدان افزوده است. چنان که خود در مقدمه بدان تصریح کرده‌اند، نام این کتاب را «تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین» نهاده و از ترجمه‌های بسیار مختصر نهج البلاغه می‌باشد. بعضی این ترجمه را شرح گفته‌اند، ولی از حد ترجمه تجاوز ننموده است. آغاز: بسمله تیمنا بذکره العزیز الکریم، الحمدلله الذی هدانا لهذا ... و الصلوة علی من امر العباد بان يصلوا عليه و يسلموا ... اما بعد بر ذوی بصائر ثاقبه و خواطر باهره مخفی نیست که ترقی بمدارج قرب الهی انجام: و الحمدلله و ستایش فراوان مر خداوند عالمیان راست ... و سلام و تحیت فرستاد بر او سلامی بروجه تمام، تمت هذه الترجمة فی شهر ... چاپ: تهران، 1313ق؛ تهران 1370 ش؛ تهران، سنگی، 1275ق، وزیری [الذريعة 447/4 و 143/14 و 446/4؛ کشف الحجب 143، هدية العارفين 815/1؛ فهرستواره منزوی 404/6؛ مشار فارسی، ج1 ص 1432؛ دنا 355/3 (53 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

57 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب قرن 10 - - شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
5662 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ 68 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
1216-ف محمد کاظم بن عبد محمد بن نجم الدین شوشتری 1 ذیحجه 981ق نسخ 570 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
1014 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 242 شناسنامه ←
5
وزیری
یزد
142 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 460 شناسنامه ←
6
سپهسالار
تهران
7055 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 193 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
10523 فخر الدین بن حیدر حسینی قرن 11 نسخ 495 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
10557 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 513 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
10657 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
10
معصومیه
قم
36/2-5972 بی‌کاتب پایان شعبان 1012ق نسخ 476 شناسنامه ←
11
سپهسالار
تهران
3091 واعظ ملکی اصفهانی 1016ق نستعلیق 487 شناسنامه ←
12
وزیری
یزد
391 بی‌کاتب ذیقعده 1017ق نستعلیق 210 شناسنامه ←
13
مفتاح
تهران
128 بی‌کاتب جمعه 2 جمادی الاول 1022ق نسخ - شناسنامه ←
14
مرکز مطالعات
قم
201 بی‌کاتب شوال 1058ق نستعلیق 433 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
9451 محمد حسین بن محمد باقر بن محمد جعفر طالقانی 9 جمادی الاول 1060ق نسخ 514 شناسنامه ←
16
ملی
تهران
224 ابن محمد شکرالله حسینی 20 رمضان 1066ق نسخ 481 شناسنامه ←
17
مدرسه سلطانی
کاشان
191 علیرضا بن سلیمان(ساکن طالقان) 1077ق نسخ 190 شناسنامه ←
18
سپهسالار
تهران
3073 صالح بن سعید بحرانی 1078ق نسخ 337 شناسنامه ←
19
سلطنتی
تهران
217 عبدالرحیم بن نصرالله بهبهانی سلخ محرم 1082ق نسخ 433 شناسنامه ←
20
گلپایگانی
قم
1375-8/85 محمد مختار بن ملا حیدر علی قینانی چهارشنبه 16 ربیع الثانی 1083ق نسخ 252 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
1949 شیخ محمد مهدی بن شیخ ابوتراب سهندی کحجی 5 رمضان 1097ق نسخ 158 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
31488 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 283 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
31489 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 286 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
19158 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 630 شناسنامه ←
25
ملک
تهران
207 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 488 شناسنامه ←
26
ملک
تهران
1322 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 119 شناسنامه ←
27
وزیری
یزد
1728 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 220 شناسنامه ←
28
وزیری
یزد
858 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 137 شناسنامه ←
29
گلپایگانی
قم
5141-26/21 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 154 شناسنامه ←
30
علامه طباطبائی
شیراز
1384 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←