التنبيه على بعض الاسرار المودعة في بعض سور القرآن

● التنبيه على بعض الاسرار المودعة في بعض سور القرآن / تفسیر / عربی at-tanbīh ‘alā ba‘ḍ-il asrār-il mūda‘a fī ba‘ḍ-i suwar-il qur’ān فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری faxr-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar (1150 - 1210) تفسیری است کلامی آمیخته با افکار عرفانی، در تفسیر چهار سوره از سوره‌های قرآن: توحید، اعلی، تین و عصر. در آغاز آن می‌گوید: در این کتاب مطالبی را که به فکر باقی مفسران نرسیده خواهم گفت و رازهایی از قرآن را باز خواهم کرد که دیگران باز نکرده‌اند. آن را بر چهار «فصل» مرتب کرده: 1. الهیات و مسائل آن را از تفسیر سوره توحید (اخلاص) بیرون آورده؛ 2. نبوت و آن را از تفسیر سوره «اعلی» درآورده؛ 3. مسائل (معاد) از تفسیر سوره «تین»؛ 4. در ضبط اعمال و تفسیر سوره «عصر». مطالب فصل چهارم تقریباً همان مطالب تفسیر سوره عصر منسوب به خواجه نصیر طوسی است. آغاز: بسمله الحمدلله الذى ضاقت سرادقات العرش عن قبات جلاله ... قال مولانا ... محمد بن عمر بن الحسن بن الحسين الرازی رحمة الله عليه هذه الرسالة عملتها فى التنبيه على بعض الاسرار المودعة فى بعض سور القرآن العظيم و الفرقان الكريم تنبيهاً على ان اكثر المفسرين كانوا محرومين عن الفوز بالمقصد القويم غير واصلين الى صراط المستقيم ... و رتبت هذه الرساله على فصول اربعه الفصل الاول فى الالهيات اعلم ان غايات عقول العلماء ... ما تجاوزت عن الاسرار المودعه فى سورة الاخلاص انجام: فثبت بالبرهان العقلى ان الاصل فى الانسان الخسران ... فصار هذه السوره منطبقا على البرهان ... و انها مع كونها مختصره محتويه على اقصى ما يمكن ان يقال فى هذا الباب. قال الامام المفسر ... قد ذكرت لك تفسير هذه السور الاربع فى هذه المطالب الاربعه لتعرف ان فى هذا الكتاب الكريم اسرار عاليه غفل عنها الاكثرون و اذا انتهيت لهذا السوره فربما جذبك التوفيق الى ما فيه من الغرائب و العجائب ... و الحمد لله على كل حال. تمت. چاپ: به تصحیح محمود فاضل یزدی مطلق، سیمرغ (ت)، ش6 (تیر 1369): 45-64. [کشاف الفهارس، حجتی 427/3؛ کشف الظنون 83/1؛ دنا 348/3 (15 نسخه)]