نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب

tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb
181 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/17542
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17542
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: 886 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 9، ص 215 تا 225
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: نحو
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ترکیب خالد (tarkīb-u xālid) ترکیب الالفیة (tarkīb-ul alfīya)
اثر مرتبط / وابسته به: الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500) تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته می‌شده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز می‌نامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته به‌خوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است.
آغاز اثر
« بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم »
انجام اثر
« و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بی‌ناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 314/3-318 (173 نسخه) کشف الظنون 154/1 و 483/1 هدية العارفين 343/5 و 344 فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1 معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1 مكتبة امير المومنین 268/1 مشار عربی ص 182

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب = ترکیب خالد = ترکیب الالفیة / نحو / عربی tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb = tarkīb-u xālid = tarkīb-ul alfīya ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500) وابسته به: الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672) تاریخ تألیف: دوشنبه 27 رمضان 886ق تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته می‌شده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز می‌نامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته به‌خوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است. آغاز: بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم انجام: و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ... چاپ: مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بی‌ناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی [دنا 314/3-318 (173 نسخه)؛ کشف الظنون 154/1 و 483/1؛ هدية العارفين 343/5 و 344؛ فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1؛ معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1؛ مكتبة امير المومنین 268/1؛ مشار عربی ص 182]

نسخه‌های خطی این اثر

181 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
مدرسه خان
یزد
74 محمد باقر بن حسن قلی الموتی 15 رمضان 1111ق نسخ 184 شناسنامه ←
122
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3169 بی‌کاتب رجب 1110ق نسخ 392 شناسنامه ←
123
فیضیه
قم
1741 اسماعیل بن محمد رحیم 1106ق نسخ 123 شناسنامه ←
124
دارالحدیث
قم
264 محمد باقر بن مولانا لقمان تبریزی دهه اول ربیع الثانی 1105ق نسخ 241 شناسنامه ←
125
ملی
تهران
25330 بی‌کاتب 1103ق، خریداری از امرالله صفری - - شناسنامه ←
126
دائرة المعارف
تهران
968 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 167 شناسنامه ←
127
گلپایگانی
قم
4880-24/180 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته 213 شناسنامه ←
128
امام صادق
اردکان یزد
86 بی‌کاتب قرن 11 تا 12 نسخ 115 شناسنامه ←
129
گلپایگانی
قم
2728-14/178 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته 200 شناسنامه ←
130
رضوی
مشهد
6854 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 247 شناسنامه ←
131
رضوی
مشهد
15747 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 190 شناسنامه ←
132
گلپایگانی
قم
8320-56/170 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 118 شناسنامه ←
133
الهیات
تهران
319 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 256 شناسنامه ←
134
معصومیه
قم
126/3-6189 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 150 شناسنامه ←
135
مرکز احیاء
قم
4305 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 98 شناسنامه ←
136
مدرسه جعفریه
قائن
132 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 173 شناسنامه ←
137
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
74 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 200 شناسنامه ←
138
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
168 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 129 شناسنامه ←
139
رضوی
مشهد
15730 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 300 شناسنامه ←
140
رضوی
مشهد
3789 بی‌کاتب حدود قرن 12 نسخ 106 شناسنامه ←
141
فاضل
خوانسار
341 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 195 شناسنامه ←
142
ملی
تهران
4011 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 178 شناسنامه ←
143
علامه طباطبائی
شیراز
1488 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
144
علامه طباطبائی
شیراز
1172 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 265 شناسنامه ←
145
ملی
تهران
3489/1 بی‌کاتب 1097ق نسخ 227 شناسنامه ←
146
رضوی
مشهد
6266 عبدالعلی بن عبدالحسین 1095ق نسخ 120 شناسنامه ←
147
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3151 بی‌کاتب 7 ذیحجه 1094ق نسخ 394 شناسنامه ←
148
علامه طباطبائی
شیراز
730 بی‌کاتب 20 ربیع الاول 1093ق نسخ - شناسنامه ←
149
وزیری
یزد
519 بی‌کاتب سه‌شنبه از ذیقعده 1093ق نسخ 234 شناسنامه ←
150
سپهسالار
تهران
6749 بی‌کاتب 1089ق نسخ 174 شناسنامه ←