التلویحات

● التلویحات / فلسفه / عربی at-talwīḥāt سهروردی، یحیی بن حبش، 549؟ - 587 ؟ قمری sohravardī, yahyā ebn-e hebaš (1155 - 1192) این کتاب مشتمل بر سه رساله «منطق التلویحات»، «تلویحات طبیعی» و «کتاب الهیات تلویحات» می‌باشد: 1- منطق التلویحات: مشتمل بر شش مرصد و هر «مرصد» مشتمل بر چند «تلویح»: 1. ایساغوجی مشتمل بر ده تلویح؛ 2. قول شارح مشتمل بر سه تلویح؛ 3. ترکیب جزئی مشتمل بر چهار تلویح؛ 4. جهات قضایا و تصرفات در آنها مشتمل بر پنج تلویح؛ 5. ترکیب الحجج مشتمل بر سه مطلع؛ 6. برهان و احوال آن مشتمل بر شش تلویح. آغاز «بسمله. السبحات لجلالک اللهم یا قیوم افض علینا من عظایم برکاتک و یسرلنا العروج الى عروش قدسیاتک»، انجام: «فمثل هذاالدور ممکن و الله اعلم. تم قسم المنطق بحمدالله العلى الکبیر و الصلوة علی خیر خلقه محمد البشیر النذیر.» 2- تلویحات طبیعی: مشتمل بر چهار «مرصد» و هر مرصد مشتمل بر چند «مورد» و هر مورد حاوی چند «تلویح»: 1. امور عام مربوط به اجسام مشتمل بر سه مورد؛ 2. بساط اجسام مشتمل بر سه تلویح؛ 3. مزاج و ترکیب و آثار علویه مشتمل بر سه تلویح؛ 4. نفوس مشتمل بر سه مورد. آغاز: «بسمله. نستعین بالله واهب العقل عز السلطانه فى تحریر الفن الثانی من کتاب التلویحات و هو الطبیعى حرسه الله من غیر اهله»، انجام: «و الفکر حرکة الذهن الى المبادی لینتقل منها الى المطالب و الحدس جودة هذه الحرکة الى اقتناص الحد الاوسط من غیر طلب کثیر و الذکاء شدة هذه القوه ... انه ولی التوفیق.» 3- التلویحات اللوحیه و العرشیه: مشتمل بر «مقدمه» و سه «تلویح» و پنج «مورد» و یک «مرصاد». آغاز: «بسلمه. تبارکت ربنا خالق النور و مبدأ الوجود ارزقنا شوق لقائک و الصعود الى جناب کبریائک و اجعل ذواتنا ... هذا هو الشروع فی علم مابعدالطبیعه من التلویحات اللوحیه و العرشیه»، انجام: «واذکرنی فی صالح دعائک وفقنا الله و ایاک و ارحمنا و آوانا انه سیدنا و مولینا ... و صلواته علی النبی محمد و آله اجمعین». (اردلان) آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم ربنا آتنا فی هذه الدنیا حسنة و فی الآخرة حسنة تبارک ربنا خلاق النور ... هذا هو الشروع فی علم ما بعد الطبیعه من التلویحات اللوحية و العرشية لم التفت فیها الى المشهور من مذاهب المشائین بل انقح فیها انجام: و لاتبذلن العلم و اسراره الا لاهله و اتق شر من احسنت الیه من اللئام فلقد اصابتنی منهم شداید، و اذکرنی فی صالح دعایک وفقنا الله و ایاک و رحمنا و آوانا انه سیدنا و مولانا و لواهب العقل حمد غیر متناه چاپ: بخش سوم آن در مجموعه مصنفات شیخ اشراق، جلد اول، تصحیح هانری کربن (تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: 1380 (چاپ سوم))؛ بخش یکم آن به وسیله مرحوم دکتر علی اکبر فیاض زیر عنوان «منطق التلویحات» در سال 1344 در دانشگاه تهران به چاپ رسیده [مقدمه پروفسور کربن بر چاپ تلویحات (از انتشارات انستیتوی ایران و فرانسه). فارس شناسی ص 137] شرح و حواشی: 1- شرح التلویحات؛ شهرزوری، محمد بن محمود (7-) 2- شرح التلویحات؛ ابن کمونه، سعد بن منصور (-683) 3- شرح التلویحات؛ لاهیجی، حسام الدین بن یحیی (-11)