تلخيص المنطق

● تلخيص المنطق = منطق ابن رشد = تلخيص المقولات / منطق / عربی talxīṣ-ul manṭiq = manṭiq-i ibn-i rušd = talxīṣ-ul maqūlāt ابن رشد، محمد بن احمد، 520 - 595 قمری ebn-e rošd, mohammad ebn-e ahmad (1127 - 1199) ابن رشد فلسفه ارسطو را کاملاً تتبع کرده در نتیجه یک سلسله کتب مفیده در تلخیص و توضیح آن تألیف نموده که این کتاب یکی از همان مؤلفات است. این کتاب مشتمل است بر چهار قسمت از نه قسمت منطق بدین ترتیب: 1. کتاب المقولات (قاطیغوریاس)؛ 2. کتاب العبارات (باریرمینیاس)؛ 3. کتاب القیاس (انالوطیقاالاولى)؛ 4. کتاب البرهان (انالوطیقا الثانیه، افوذوطیقی). آغاز: (مقولات:) الغرض فی هذا القول تلخیص المعانى التى تضمنتها کتب أرسطو فی صناعة المنطق و تحصیلها بحسب طاقتنا و ذلک على عادتنا فی سائر کتبه، و لنبدأ بأول کتاب من کتبه فی هذه الصناعة و هو کتاب المقولات، فنقول: ان هذا الکتاب بالجملة ینقسم الى ثلاثة اجزاء، الجزء الاول بمنزلة الصدر لما یرید ان یقوله فی هذا الکتاب.. الجزء الثانی یذکر فیه المقولات العشر ... الجزء الثالث یعرف فیه اللواحق العامة و العوارض المشترکة التى تلحق جمیع المقولات او اکثرها بما هی مقولات [عبارات: الفصل الاول قال و ینبغی ان نقول ما هو الاسم و ما هی الکلمه. قیاس: المقاله الاولى ینبغی ان نبتدى او لا فنخبر ما هو الشى الذى عنه الفحص فی هذاالکتاب برهان: المقالة الاولى من البرهان قال کل تعلیم و کل تعلم فکری فانما یکون بمعرفة متقدمه للمتعلم] انجام: [مقولات: و هی بحسب هذه الجهة مستوفاة انقضى تلخیص کتاب المقولات و الحمد لوهب العقل یتلوه ... تلخیص کتاب بارارمنیاس ای العباره عبارات: اذا کان لایتعرى الموضوع منها و هنا انقضى تلخیص المعانى التى تضمنها هذا الکتاب بانقضاء المعانى التى تضمنها هذا الکتاب یتلوه کتاب انالوطیقی و هو کتاب القیاس قیاس: لم یکن عظیم الاطراف علامة خاصة بالشجاعة و هنا انقضى تلخیص معانى هذا الکتاب و هو القیاس] (برهان:) اعنى قوة العلم للمعلوم و قوة العقل للمبادى تم تلخیص المقالة الثانیة من معانى کتاب البرهان لارسطوطالیس. چاپ: هند، 1366 ق. [دنا 292/3 (44 نسخه)؛ ابن رشد تألیف ماجد فاخوری ص 12-13] شرح و حواشی: 1- حاشیة تلخیص مقالات ارسطو؛ وحید قزوینی، محمد طاهر بن حسین (1015-1112)