تلخيص مقالات ارسطو

● تلخيص مقالات ارسطو = شرح جوامع ارسطو / فلسفه / عربی talxīṣ-u maqālāt-i arasṭū = š.-u jawāmi‘-i arasṭū ابن رشد، محمد بن احمد، 520 - 595 قمری ebn-e rošd, mohammad ebn-e ahmad (1127 - 1199) ابن رشد اندلسی بسیاری از کتاب‌های فلسفی ارسطو را گزین نموده و اقوال علمیه را که با طریقه فلسفی ارسطو موافقت داشته و محل وثوق بوده از کتب وی برگزیده و مذاهب دیگران را حذف کرده است. شامل شش کتاب است: 1. السماع الطبیعی مشتمل بر هشت مقاله؛ 2. السماء و العالم؛ 3. الکون و الفساد؛ 4. الآثار العلویة؛ 5. کتاب النفس؛ 6. ما بعد الطبیعة. چهار کتاب نخستین را ابن رشد در روز دوشنبه 16 ربیع الاول 554ق به انجام رسانیده است (پایان آثار علوی). مابعد الطبیعه او چهار گفتار بیش نیست و گفتار پنجم را که مبادی علوم بایستی در آن گزین شود و خود او هم نوشتن آن را نوید داده بود چون ناگزیر ندانست به نگارش در نیاورد (پایان چاپ هند). ابن رشد در برابر کسانی که بر کتاب‌های ارسطو رد نوشتند یا اینکه مانند غزالی در مقاصد نتوانستند به خوبی آراء ارسطو را آشکار سازند، این کتاب‌های را گزین نموده و سفارش می‌کند که پیش از آن کتاب‌های منطقی فارابی یا «مختصر سفیر» خود او را ببینند (آغاز طبیعی). آغاز: 1: السماع الطبیعی: اما بعد حمدالله بجمیع محامده و الصلوة على المنبعث بالصدق و الهدى فان قصدنا فی هذا القول ان نعمدا الى کتب ارسطو فنجرد منها الا قاویل العلمیة التی مذهبه اعنی او ثقها ... 2: السماء و العالم: بسمله غرضه فی هذا الکتاب المترجم لکتاب السماء و العالم التکلم فی الاجسام البسیطة الاول التی هی اجزاء العالم اولا و ینقسم فی اللواحق و الاعراض التی توجد لها و للعالم باسرة مثل انه واحد او کثیر ... 3: الکون و الفساد: بسمله کتاب الکون و الفساد غرضه فی هذا الکتاب التکلم فی التغایر الثلاثة التی هی الکون و الفساد و النمو و الاضمحلال و الاستحالة ... 4: الآثار العلویة: ابتداء اولا فی هذا الکتاب بذکر غرض کتاب کتاب من الکتب التی سلفت و یشیر الى موضعة فی المرتبة ثم یعرف هذا الکتاب و ما بقى علیه ... 5: کتاب النفس: الغرض ههنا ان نثبت من اقاویل المفسرین فی علم النفس ما نرى انه اشد مطابقة لما تبین فی العلم الطبیعی و الیق بفروض ارسطو 6: ما بعد الطبیعة: هذا کتاب ما بعد الطبیعة لارسطو اثنی عشر مقالات کما صحح فارابی فی رسالته. بسمله مابعد الطبیعة قصدنا فی هذا القول ان نلتقط الاقاويل العلمية من مقالات ارسطو الموضوعة فى علم ما بعد الطبيعة على نحو ما جرت به عادتنا فی الکتب المتقدمة فنبتدى اولا فنتخير بغرض هذا العلم و منفعته ... چاپ: در رسائل ابن رشد (هند، مطبعة دارالمعارف: 1366ق) [دنا 300/3]