تلخیص المعانی

● تلخیص المعانی / منطق / عربی talxīṣ-ul ma‘ānī نویسنده می‌گوید مرا سر آن است که در این کتاب خلاصه مطالبی که در منطق ارسطو آمده درج کنم و برای این منظور همه کتب او را که در زمینه منطق نوشته بر حسب قدرت و طاقت خود مورد دقت قرار دادم، ابتداء در کتاب مقولات دقت کردم و این کتاب را به سه «جزء» دانستم: جزء اول به منزل سینه و صدر آن شکل مطالبی است که به منزله اصول موضوعه می‌باشد، جزء دوم که به عنوان مقولات عشر است حد و رسم یکایک این مقولات را می‌گوید و جزء ثالث به ملحقات عامه و اعراض مشترکه که ملحق بر مقولات دهگانه می‌شود می‌پردازد. این سه جزء از صفحه یک تا 42 می‌آید از 45 باب قیاسات شروع می‌شود و پس از شرح انواع مختلف قیاسات و خواص اشکال قیاس و غور در مباحث قیاس و طرز استدلال و قیاس منتج باب قیاسات را به پایان می‌برد و از صفحه 337 مطالب اساسی در پرسش از اشیاء را مطرح می‌کند و شش مطلب را که عبارت است از «ما شارحه» و «ما حقیقیه» و «هل بسیطه» و «هل مرکبه» و «لم اثباتی» و «لم ثبوتی» دقیقاً شرح می‌دهد. [دنا 297/3]