تکملة عقود الجمان فی اخبار اهل الزمان

● تکملة عقود الجمان فی اخبار اهل الزمان / تاریخ / عربی takmilat-u ‘uqūd-il jumān fī axbār-i ahl-iz zamān مصری، احمد بن عبدالرحمن، ق12 قمری mesrī, ahmad ebn-e ‘abd-or-rahmān (- 18c) مؤلف گوید: چون کتاب عقود الجمان فی أخبار أهل الزمان را دیدم، تصمیم گرفتم که آن را تکمیل کنم و با استفاده از کتاب‌های تاریخی همچون تاریخ طبری، مروج الذهب و تاریخ صاحب البرهان، تاریخ جهان پیش از خلقت حضرت آدم تا حضرت ابراهیم و پس از آن تا رسول گرامی اسلام را، بر آن بیفزایم. نسخه حاضر، جلد اول از این تکمله را در بر دارد و در پایان آن آمده است: «فقد تم هذا الجزء المبارک و ما فیه من الفوايد و الزيادات من الكتب المذكورة و جعلناه مبدا و تكملة لتاريخ عقود الجمان فی أخبار أهل الزمان و قد فصلنا فی هذا الجزء المبارك تعريف الزمان ما هو و ما بنينا عليه مما قدره الله تعالى فی الازل و احوال الليل و النهار و الشمس و القمر و ما كان فی الارض من السكان قبل خلق آدم (ع) و نبذة من احوال بعض البلاد و الاقاليم السبعة و حدودها و طبايعها ...». مؤلف در ادامه وعده می‌دهد که در جلد دوم این مباحث را مطرح نماید: «و يليه فی الجزء الثانى الذى هو أوله من مولد سيدنا ابراهيم الخليل - عليه و على نبينا أفضل الصلاة و السلام - و أنساب الأمم الماضية و الدول و ملوک الطوايف من الفرس و اليونان و الكلدانيين و الافرنج و القبط و غير هم مذكورين فی الجزء الثاني، بعد ذكر قصص الانبياء (ع) الى غامور نسبه صلى الله تعالى عليه و سلم و سایر قبايل العرب و أنسابها و ...». مؤلف می‌گوید هنگامی به تألیف این کتاب اشتغال داشته که قاضی ولایت بنی سویق از اقطاع مصر بوده است. تألیف جلد اول آن در 1145ق شروع شده و در 1149ق به پایان رسیده است. اما اینکه عقود الجمان فی أخبار أهل الزمان از کیست، از متن تکمله اطلاعی به دست نیامد. در ایضاح المکنون کتابی بدین عنوان، از احمد بن محمد زملکانی معرفی شده که نسخه‌ای در ایاصوفیه دارد. در فهرس المخطوطات المصورة، عقود الجمان فی تاریخ الزمان از محمد بن احمد بن محمد زملکانی انصاری شافعی، معرفی شده که نسخه خط مؤلف آن در کتابخانه ایاصوفیا به شماره 3310 موجود است. کتاب دیگری به عنوان عقد الجمان فی تاریخ اهل الزمان از بدرالدین ابی محمد محمود بن احمد بن موسی عینی (762- 855ق) نیز معرفی شده است که چندین نسخه از آن در ایران شناخته شده است.(حافظیان) [دنا 283/3]