تقویم اللسان (مختصر)

● تقویم اللسان (مختصر) / ادبیات / عربی taqwīm-ul lisān (mx.) تقویم اللسان کتابی است چون درة الخواص حریری که موضوع آن تصحیح اغلاطی است که نویسندگان و گویندگان از خواص و عوام استفاده می‌کنند و مؤلف آن ابوالفرج ابن جوزی واعظ معروف بغداد (-597ق) می‌باشد. مختصرکننده (که معلوم نشده که کیست) در مقدمه تصریح کرده است که این کتاب مختصر تقویم اللسان تألیف ابن جوزی است و به گفته خود او تنها کاری که کرده، این است که جمله‌هایی را از آن انداخته و مقدمه‌ای بر آن نگاشته ولی بدان چیزی نیفزوده است. وی در مقدمه چنین می‌گوید: «نگارنده چون کتاب تقویم اللسان ... جمال الدین ابوالفرج عبدالرحمن بن جوزی ... را نگارشی سودمند یافت و دید که در آن بسیاری از آنچه مردمان نادرست بر زبان یا خامه می‌آورند گرد آورده و بسیاری از نمونه‌های گفتار مردم را برای گواه خویش بر آن افزوده و در این پاره سودی چندان جز بدنامی آنانکه بر زبان رانند ندید، بر آن شد که آن را از این پاره تنک سازد و از آن بیندازد و بس آنچه که سودی در دانستن آن است بگذارد تا یادگیرنده‌اش به آسانی بر درستی و نادرستی در گفتار و نگارش آگاه شود.» [نامه دانشوران ج 1 ص 274؛ روضات الجنات ص 428؛ کشف الظنون ج1 ص 321؛ فهرست آصفیه ج3 ص 1788]