تقریرات الاصول

● تقریرات الاصول / اصول فقه / عربی taqrīrāt-ul usūl علوی خوانساری، محمد مهدی بن علی، -1329 قمری ‘alavī xānsārī , mohammad mahdī ben ‘alī (- 1911) تقریر درس آخوند خراسانی است. مؤلف در برگ 421 نوشته است: «... و بعد لما نزلت بی رحمة من ربی ایدت لتحصیل مدارک الحلال و الحرام فتشرفت بأرض الغرى على مشرفها السلام، و استعنت اولاً بصاحب الارض، ثم تشرفت عند الاستاذ الاكرم، العالم الربانی و الفاضل الصمدانی العلامة الثانی الشیخ محمد كاظم الخراسانی دام ظله العالی، و رأيته مشتغلاً بمباحث الاصول، فسرنی ذلك غاية السرور، فاشتغلت عنده بالتلمذة و الاستفادة من افاداته فی بیان مهمات مسائل الأصول ...». این کتاب تقریباً تقریر یک دوره اصول آخوند است، به‌جز موارد معدودی که بخشی از مباحث را فاقد است. مباحث به ترتیب کفایه است، ولی در صحافی و گویا در نوشتن نیز، مباحث به ترتیب نوشته نشده و پس و پیش است. در لابه‌لای آن بحثی فقهی مربوط به بیع هم در چند برگ از همین مؤلف دیده می‌شود که شاید در صحافی به این کتاب ملحق شده است. مباحث موجود در آن عبارت است: اقسام وضع و بحث مشتق، بحث اوامر، اجزاء، مقدمه واجب، اجتماع امر و نهی، المقصد الثالث فى المفاهيم، المقصد الرابع في العام و الخاص و المطلق و المقيد، امارات معتبره شرعاً یا عقلاً، حجیت خبر واحد، اصول علمیه، شک در مکلف به، قاعده لاضرر، استصحاب، تعارض ادله و تعادل و تراجیح، خاتمه فی بیان بعض المسائل المهمة: الاولى: درباره حسن و قبح عقلی و نزاع با اشاعره، الثانية: در اجتهاد و تقلید، موضوع علم، موضوع علم اصول، وضع، و صحیح و اعم، تعادل و تراجیح، بحث فقهی اصالة اللزوم در بیع و معاطاة و ملزمات آن، بحث فقهی شرایط بیع (به نظر می‌رسد این دو بحث فقهی نیز تقریر درس آخوند است)، لا ضرر، بیع، درباره موضوع علم، معاطاة.