نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تقدمة المعرفة

taqdimat-ul ma‘rifa
17 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/16768
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #16768
پدیدآور / مؤلف: بقراط
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 8، ص 908 تا 909
زبان و قالب: عربی (translation)
رده‌های موضوعی: طب
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ترجمة تقدمة المعرفة (t.-u taqdimat-il ma‘rifa)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله نسبتا مختصری است در سه «مقاله» و بیست «تعلیم» در طب که اصل یونانی آن، فصولی از بقراط حکیم یونانی است که حنین بن اسحاق ــ طبیب نصرانی ــ آن را به عربی ترجمه کرده است. در مقاله اول از طبیب و ضرورت شناخت احوال بیماران، طبایع و علائم امراض، چگونگی تشخیص آنها، طریقه معالجه بیماران و درباره برخی از بیماری‌ها مانند ورم‌ها بحث شده است. مقاله دوم بحث راجع به برخی امراض و عوارض و علاج آنها را دربر دارد. مقاله سوم درباره حمیات (تب‌ها) و انواع و ادوار آنهاست، هم چنین مباحثی درباره بیماری‌های حلق و سینه مطرح شده است. اول المقاله الاولى: انى ارى انه من افضل الامور ...؛ اول المقاله الثانية: فاما الاستسقاء الذى يكون من الامراض ...؛ اول المقاله الثالثة: و اما الحميات فياتی فيها البحران ...
آغاز اثر
« المقالة الاولى من تقدمة المعرفة قال ابقراط انى ارى انه من الامور ان يستعمل الطبيب سابق النظر »
انجام اثر
« قد تتعرفها بهذه الدلائل باعيانها تدبرتها وتميزتها تمت المقالة الثالثة للامام ابقراط وهى آخر الكتاب نقل حنين بن اسحاق تمت وطابت. »
سوابق و چاپ‌های اثر
از سوی سید محمد صادق کمونه محامی نجفی، نجف، 1356ق
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تفسیر تقدمة المعرفة لبقراط؛ جالینوس (129-199) شرح جالینوس لتقدمة المعرفة (مختصر)؛ ابن تلمیذ، هبة الله بن صاعد (465-506) تفسیر تقدمة المعرفة = شرح تقدمة المعرفة؛ عبداللطیف بغدادی، عبداللطیف بن یوسف (557-629) شرح تقدمة المعرفة؛ ملطی، غره غوریوس (-1286)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 207/3 کشف الظنون 463/1 الذریعة 364/4 اکتفاء القنوع ص 212 عیون الانباء 99/1 معهد المخطوطات 24705 (ترجمه کندی)

متن فنخا

● تقدمة المعرفة = ترجمة تقدمة المعرفة / طب / عربی taqdimat-ul ma‘rifa = t.-u taqdimat-il ma‘rifa بقراط، 460؟ - 377؟ قبل میلاد boqrāt (-460 - -377) مترجم: حنین بن اسحاق 194 - 260 قمری رساله نسبتا مختصری است در سه «مقاله» و بیست «تعلیم» در طب که اصل یونانی آن، فصولی از بقراط حکیم یونانی است که حنین بن اسحاق ــ طبیب نصرانی ــ آن را به عربی ترجمه کرده است. در مقاله اول از طبیب و ضرورت شناخت احوال بیماران، طبایع و علائم امراض، چگونگی تشخیص آنها، طریقه معالجه بیماران و درباره برخی از بیماری‌ها مانند ورم‌ها بحث شده است. مقاله دوم بحث راجع به برخی امراض و عوارض و علاج آنها را دربر دارد. مقاله سوم درباره حمیات (تب‌ها) و انواع و ادوار آنهاست، هم چنین مباحثی درباره بیماری‌های حلق و سینه مطرح شده است. اول المقاله الاولى: انى ارى انه من افضل الامور ...؛ اول المقاله الثانية: فاما الاستسقاء الذى يكون من الامراض ...؛ اول المقاله الثالثة: و اما الحميات فياتی فيها البحران ... آغاز: المقالة الاولى من تقدمة المعرفة قال ابقراط انى ارى انه من الامور ان يستعمل الطبيب سابق النظر انجام: قد تتعرفها بهذه الدلائل باعيانها تدبرتها وتميزتها تمت المقالة الثالثة للامام ابقراط وهى آخر الكتاب نقل حنين بن اسحاق تمت وطابت. چاپ: از سوی سید محمد صادق کمونه محامی نجفی، نجف، 1356ق [دنا 207/3؛ کشف الظنون 463/1؛ الذریعة 364/4؛ اکتفاء القنوع ص 212؛ عیون الانباء 99/1 معهد المخطوطات 24705 (ترجمه کندی)] شرح و حواشی: 1- تفسیر تقدمة المعرفة لبقراط؛ جالینوس (129-199) 2- شرح جالینوس لتقدمة المعرفة (مختصر)؛ ابن تلمیذ، هبة الله بن صاعد (465-506) 3- تفسیر تقدمة المعرفة = شرح تقدمة المعرفة؛ عبداللطیف بغدادی، عبداللطیف بن یوسف (557-629) 4- شرح تقدمة المعرفة؛ ملطی، غره غوریوس (-1286)

نسخه‌های خطی این اثر

17 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
1315/1عکسی بی‌کاتب قرن 6 نسخ 44 شناسنامه ←
2
گلپایگانی
قم
4753/1-24/53 علی بن ملابرهان طبری 762ق تحریری 12 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
1949 علی بن زمان طبری 762ق نسخ 24 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
12657/5 محمد قاسم بن غلامعلی طبیب نیمه قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
5
لغت نامه دهخدا
تهران
130/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
4915/2 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ 6 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
360/3 طبیب حموی، محمد بن مؤید 1004ق نستعلیق - شناسنامه ←
8
ملک
تهران
4452/8 بی‌کاتب 1040ق - 13 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
6876/7 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 10 شناسنامه ←
10
شیخ علی حیدر
مشهد
857/5 بی‌کاتب ذیقعده 1102ق نسخ 11 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
6149/5 احمد بن محمد حسین بن احمد شریف تنکابنی طبیب 1285ق شکسته نستعلیق 30 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
14120/3 سید جواد بن تنکابنی طبیب 1288ق - 13 شناسنامه ←
13
معصومیه
قم
478/2 اسد الله تنکابنی 1291ق نستعلیق 40 شناسنامه ←
14
گوهرشاد
مشهد
2069/3 اسدالله بن نظر 25 ربیع الاول 1291ق نستعلیق 35 شناسنامه ←
15
ملی
تهران
2833/2 محمد حسین 1303ق نسخ 52 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
26293 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
17
وزیری
یزد
2418/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 13 شناسنامه ←