شناسنامه کتابشناختی اثر
التفهيم لاوائل صناعة التنجيم
at-tafhīm li-awā'il-i ṣanā'at-it tanjīm
14
نسخه ثبتشده
از قرن 6 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/16756
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #16756
پدیدآور / مؤلف:
ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
420 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 8، ص 904
تا 905
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
هیئت
اهدا / به درخواست:
ریحانه دختر حسین خوارزمی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب مشهوری است در شناخت و بررسی هیئت عالم و کیفیت اشکال آسمان و زمین و مابین آن به طریق اخبار منقول در علم نجوم. مؤلف، پس از بیان مطالبی از علم هندسه و حساب، به بررسی هیئت عالم و سپس به بیان احکام نجوم پرداخته است. آن را در سال 420ق به خواهش ریحانه بنت حسین خوارزمی به فارسی نوشته و ظاهراً در همان سال مؤلف عیناً آن را به عربی ترجمه کرده و به نام ابوالحسن علی بن ابی الفضل الخاصی مصدر گردانیده است.
آغاز اثر
« دانستن صورت عالم و چگونگی حال آسمان و زمین ... »
انجام اثر
« و گر کسی این قسمتها بگذارد خویشتن را و صناعت را تعریض کرده دارد مرسخریت و ریشخند را چنانکه اکنون هست، والسلام على من اتبع الهدى »
سوابق و چاپهای اثر
با تصحیح جلال الدین همائی، تهران، انجمن آثار ملی، 1353ش و 1367ش؛ محقق: رمزی رایت، لندن، شركة لوزاک، 1934م.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 206/3
فهرستواره منزوی 2868/4
متن فنخا
● التفهيم لاوائل صناعة التنجيم / هیئت / فارسی
at-tafhīm li-awā'il-i ṣanā'at-it tanjīm
ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد، 362 - 440 قمری
abū-reyhān-e bīrūnī, mohammad ebn-e ahmad (974 - 1049)
اهدا به: ریحانه دختر حسین خوارزمی
تاریخ تألیف: 420ق
کتاب مشهوری است در شناخت و بررسی هیئت عالم و کیفیت اشکال آسمان و زمین و مابین آن به طریق اخبار منقول در علم نجوم. مؤلف، پس از بیان مطالبی از علم هندسه و حساب، به بررسی هیئت عالم و سپس به بیان احکام نجوم پرداخته است. آن را در سال 420ق به خواهش ریحانه بنت حسین خوارزمی به فارسی نوشته و ظاهراً در همان سال مؤلف عیناً آن را به عربی ترجمه کرده و به نام ابوالحسن علی بن ابی الفضل الخاصی مصدر گردانیده است.
آغاز: دانستن صورت عالم و چگونگی حال آسمان و زمین ...
انجام: و گر کسی این قسمتها بگذارد خویشتن را و صناعت را تعریض کرده دارد مرسخریت و ریشخند را چنانکه اکنون هست، والسلام على من اتبع الهدى
چاپ: با تصحیح جلال الدین همائی، تهران، انجمن آثار ملی، 1353ش و 1367ش؛ محقق: رمزی رایت، لندن، شركة لوزاک، 1934م.
[دنا 206/3؛ فهرستواره منزوی 2868/4]
نسخههای خطی این اثر
14 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
2132 | محمد بن جورابی | پنجشنبه 6 صفر 538ق | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
4099-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
168-ف | بیکاتب | رمضان648ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
تهران
|
2092 | علی اکبر شیرازی | 1085ق | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
172-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
سپهسالار
تهران
|
664 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 121 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملک
تهران
|
3254 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | 139 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
3752/3 | بیکاتب | قرن 13 | - | 43 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
6015 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 58 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
5473 | میرزا محمد علی عبرت مصاحبی نایینی | بیتاریخ | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
تهران
|
3722 | امام قلی بن علی اکبر سیرجانی | 4 محرم 1247ق | نسخ | 121 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
2131 | نامشخص | 6 صفر 1293ق | - | 358 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
تهران
|
1662-ف و 2007-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
12134 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 140 | شناسنامه ← |