تفسیر النعمانی

● تفسیر النعمانی = المحکم و المتشابه = تفسیر القرآن الکریم / تفسیر / عربی tafsīr-un nuʻmānī = al-muḥkam wa-l mutašābih = tafsīr-ul qurʻān-il karīm ابن ابی زینب، محمد بن ابراهیم، - 360؟ قمری ebn-e abī zaynab, mohammad-e-bn-e ebrāhīm (- 972) مجموعه کوتاهی است در علم تفسیر و پایه‌های اعتقادی درباره قرآن و غیر آن که از سوی «ابن ابی زینب» از محدثان و مفسران امامیه در قرن چهارم تألیف گردیده است. این تفسیر در برخی مصادر با عنوان «المحکم و المتشابه» به سید مرتضی (- 436ق) نسبت داده شده است. علامه مجلسی تمامی این تفسیر را در جلد 93 بحار الأنوار خود «چاپ جدید» با عنوان «ما ورد عن أمیر المؤمنین صلوات الله علیه فی أصناف آیات القرآن و أنواعها و تفسیر بعض آیاتها بروایة النعمانی و هی رسالة مفردة مدونة کثیرة الفوائد نذکرها من فاتحتها إلى خاتمتها» آورده است. برخی اعتقاد دارند که این کتاب فقط مقدمه تفسیر است و اصل تفسیر از میان رفته است. آغاز: الحمد لله ذی العظمة و الجبروت و العز و الملکوت الحی الذی لا یموت مبدیء الخلق و منشیء کل شیء و مبیده الذی لم یلد لم یولد و لم یکن له کفواً أحد واحد کالآحاد انجام مقدمه: و هو على مثل هذه الحال نعوذ بالله من الضلال بعد الهدی واتباع الهدی و ایاه نستعین علی ما یقرب منه، إنه سمیع مجیب. چاپ: به نام سید مرتضی در تهران سال 1312 ق چاپ سنگی شده؛ علامه مجلسی در بحار الانوار، جلد 90، چاپ بیروت و 93 چاپ ایران درج نموده [دنا 188/3؛ الذریعة 318/4 و 154/20؛ ریحانة الادب 348/7؛ نجاشی ص 271؛ خلاصه 79؛ منهج المقال 273؛ کشف الحجب 130؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی 772/1؛ دایرة المعارف تشیع 498/4؛ کتابنامه بزرگ قرآنی، محمد حسن بکائی 2770/7]