تفسیر کتاب اسطقس

● تفسیر کتاب اسطقس = التفصيل الاول = غرض الاغراض / كيميا / عربی tafsīr-u k.-i usṭuqus = at-tafṣīl-ul awwal = ġaraḍ-ul aġrāḍ جابر بن حیان، 120 - 198؟ قمری jāber ebn-e hayyān (739 - 814) وابسته به: اسطقس الاس الاول = اسطقس الاس على رأی الفلاسفة؛ جابر بن حیان (120-198) الاسطقسات الثلاثة و تفسيرها = اسطقس الاس على رأی الفلاسفة و الديانة؛ جابر بن حیان (120-198) شرح و تفسیری است کوتاه بر کتاب اسطقس خود مؤلف، (اسطقس، معرب از یونانی است و به معنی ماده و اصل هر چیزی است و جابر ظاهراً سه رساله اسطقس دارد). پرفسور فؤاد سزگین عقیده دارد این کتاب همان کتاب غرض الاغراض اوست. طبق تصریح مؤلف، این کتاب نیز جزء تألیف صد و دوازده گانه اوست. (سید محمود مرعشی) آغاز: بسمله الحمد لله وحده انى عازمه فى هذا الكتاب ان اشرح كتاب الاسطقس وهو ثلثه اجزاء وذلك انی جمعت فی جمل معانی کتب المائه والاثنى عشر وجعلته اولها وفاتحاتها ومقدمة بين يديها ... انجام: وانما تعرض هیهنا تعريضاً بذلك كما رايت والسلام تم كتاب التفسير الاسطقس الاس وهو المسمى بالتفصيل الاول چاپ: بمبئی، چاپ سنگی، 1892 م در «مجموعة احد عشر كتاباً في علم الاكسير» [دنا 3/ 184؛ ریحانة الادب: 5/ 111؛ تاریخ التراث العربی: 4/ 311]