تفسیر سورة الفاتحة

● تفسیر سورة الفاتحة / تفسیر / عربی tafsīr-u sūrat-il fātiḥa شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā'ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: اوایل دهه سوم صفر 1015ق؛ محل تألیف: گنجه تفسیری بر سوره فاتحه است که شیخ بهائی آن را خاتمه کتاب مفتاح الفلاح خود قرار داده است و لذا برای این رساله خطبه‌ای ذکر نکرده است. با تطبیق آن با عروة الوثقی دو نکته به دست می‌آید: اولاً شیخ در این رساله تلاش کرده نکات مهم این سوره را با رعایت اختصار بیان کند. وی در بیشتر موارد عین عبارت‌های عروة الوثقی را آورده و در برخی موارد هم با حفظ مطلب، عبارت‌ها را تغییر داده و یا اینکه همان مطالب را با تقسیم‌بندی بهتری ارائه کرده است. لذا گرچه این رساله گزیده‌ای از مطالب عروة الوثقی است ولی دارای نکته‌های تفسیری هم هست که در عروة الوثقی به آن اشاره نکرده است. ثانیاً این رساله پس از عروة الوثقی تألیف شده و خود در متن از آن نام می‌برد: «و اما الالتفات من الغیبة الى الخطاب فقد ذکرت له فی تفسیری الموسوم بعروة الوثقی اربع عشرة نکته». آغاز: و قد ختمنا کتابنا هذا بتفسیر الفاتحه لیکون سهل التناول علی اخوان الدین ... بسم الله ... الباء اما للاستعانة او المصاحبة و قد ترجح الاولى باشعارها بكون ذكر الاسم الكريم عند ابتداء الفعل وسيلة الى وقوعه على الوجه الاکمل الاتم انجام: فی صفات الرحمة و الغفران تم و لنقطع الکلام علی لفظ الرحمة و الغفران سائلین رجل شأنه أن یغمرنا برحمته و غفرانه و یعاملنا بعفوه وجوده ... لا یواخذ باسوء اعمالنا یوم الدین انه ارحم الرحمین و اکرم الاکرمین. فرغت ... فی اوائل العشر الثالث من الشهر الثانی من السنة الخامسة من العشر الثانی بعد الالف ببلدة گنجه و انا اقل الانام محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی چاپ: با تصحیح حسین عقدائی، گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-2، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، تهران، زمستان 1383ش [الذریعة 250/15؛ دنا 152/3 (11 نسخه)]