شناسنامه کتابشناختی اثر
تفسیر سورة الاخلاص
tafsīr-u sūrat-il ixlāṣ
پیوند کوتاه:
/w/16362
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #16362
پدیدآور / مؤلف:
میرداماد، محمد باقر بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
1020 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 8، ص 704
تا 706
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
تفسیر
عناوین دیگر و همتراز:
رسالة فی سورة التوحید
(r.-un fī sūrat-it tawḥīd)
فضیلة سورة التوحید
(faḍīlat-u sūrat-it tawḥīd)
شرح حدیث تمثیل امیرالمؤمنین بسورة التوحید
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تفسیر عرفانی فلسفی مختصری است بر سوره «قل هو الله احد» و در شرح و توضیح احادیث وارده در تشبیه و تمثیل حضرت امیرالمؤمنین (ع) است به سوره مبارکه توحید؛ مانند این حدیث شریف: «مثل علی بن ابیطالب فی هذه الامة مثل قل هو الله احد». وی میگوید در مقدمه کتاب تقویم الایمان خود درباره این احادیث به تفصیل بحث کردم.
آغاز اثر
« بسمله و الاعتصام بالعزیز العلیم. الحمد کله لصانع الوجود کله و الصلاة افضلها علی افضل الرسل و آله و بعد فایها الصدیق الماحض و الخلیل الناهض ان احوج المربوبین الی الرب الغنی محمد بن محمد یدعی باقر الداماد الحسینی ... یملی علی قلبک و یتلوا علی سمعک فاستمع وع ولاتک لما دریت من الناسین و عما وعیت من الساهین ... »
انجام اثر
« و ما الفوز الا فی اتباع رسول الله و التمسک باهل بیته الاطهرین صلوات الله علیه و علیهم اجمعین ... مصلیا مسلما تائباً مستغفراً و الحمدلله وحده حق حمده »
سوابق و چاپهای اثر
با تصحیح سید محمد باقر موسویان، آفاق نور، شماره 3، مؤسسه معارف اسلامی امام رضا، قم، بهار و تابستان 1385ش؛ با تصحیح علی اوجبی، ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
فضیلة سورة التوحید (ترجمه)؛ شهابی، محمود (1282-1365)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 136/3 (33 نسخه)
ریحانة الادب: 56/6
الذریعة: 194/13 و 398/21
معجم المؤلفین 407
فهرستگان نسخههای خطی حدیث 244/4-245
معجم التراث الکلامی 49/4-50
متن فنخا
● تفسیر سورة الاخلاص = رسالة فی سورة التوحید = فضیلة سورة التوحید = شرح حدیث تمثیل امیرالمؤمنین بسورة التوحید / تفسیر / عربی
tafsīr-u sūrat-il ixlāṣ = r.-un fī sūrat-it tawḥīd = faḍīlat-u sūrat-it tawḥīd
میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041 ؟ قمری
mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad (-1632)
تاریخ تألیف: 1020ق
تفسیر عرفانی فلسفی مختصری است بر سوره «قل هو الله احد» و در شرح و توضیح احادیث وارده در تشبیه و تمثیل حضرت امیرالمؤمنین (ع) است به سوره مبارکه توحید؛ مانند این حدیث شریف: «مثل علی بن ابیطالب فی هذه الامة مثل قل هو الله احد». وی میگوید در مقدمه کتاب تقویم الایمان خود درباره این احادیث به تفصیل بحث کردم.
آغاز: بسمله و الاعتصام بالعزیز العلیم. الحمد کله لصانع الوجود کله و الصلاة افضلها علی افضل الرسل و آله و بعد فایها الصدیق الماحض و الخلیل الناهض ان احوج المربوبین الی الرب الغنی محمد بن محمد یدعی باقر الداماد الحسینی ... یملی علی قلبک و یتلوا علی سمعک فاستمع وع ولاتک لما دریت من الناسین و عما وعیت من الساهین ...
انجام: و ما الفوز الا فی اتباع رسول الله و التمسک باهل بیته الاطهرین صلوات الله علیه و علیهم اجمعین ... مصلیا مسلما تائباً مستغفراً و الحمدلله وحده حق حمده
چاپ: با تصحیح سید محمد باقر موسویان، آفاق نور، شماره 3، مؤسسه معارف اسلامی امام رضا، قم، بهار و تابستان 1385ش؛ با تصحیح علی اوجبی، ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش
[دنا 136/3 (33 نسخه)؛ ریحانة الادب: 56/6؛ الذریعة: 194/13 و 398/21؛ معجم المؤلفین 407؛ فهرستگان نسخههای خطی حدیث 244/4-245؛ معجم التراث الکلامی 49/4-50]
شرح و حواشی:
1- فضیلة سورة التوحید (ترجمه)؛ شهابی، محمود (1282-1365)
نسخههای خطی این اثر
36 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
8787/7 | میرداماد، محمد باقر بن محمد (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
1837/3 | ابوالفتح گیلانی | ذیقعده 1014ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
695/1 | بیکاتب | حدود 1020ق | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
1838/2 | علی دوست بن محمد شاگرد میرداماد | 1021ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
6162 | شیخ محمد خراسانی | اواسط ذیحجه 1022ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
1238/3ط | بیکاتب | 1023ق | نستعلیق، نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
2026 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
3358/5-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
1182/44 | بیکاتب | پنجشنبه 26 جمادی الثانی 1072ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرکز احیاء
قم
|
2396/12 | بیکاتب | 1079ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
386/3 | بیکاتب | 13 رجب 1092ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
14709/21 | اسحاق بن نوروز شولستانی | 1095ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرکز احیاء
قم
|
3606/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
19621 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
10150/9 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
5074/1-ف | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
15090/2 | کربلایی حسین بن حاجی افراسیاب مشهدی | قرن 12 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 18 |
گلپایگانی
قم
|
6853/18-35/33 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
232/3 | گویا خط احمد بن زین العابدین حسینی | قرن 12 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
11276/3 | محمد بدیع بن محمد صادق بن ملا علی، الموتی | حدود 1121ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
7036/62 | محمد کاظم حسینی | 1125ق | نستعلیق، نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 22 |
لاجوردی، سید مهدی
قم
|
38/2 | بیکاتب | 1 شوال 1181ق | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مرعشی
قم
|
13096/21 | ابوالقاسم حسینی فرزند میرزا عزیز | قرن 13 | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
12680/6 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
1265 | بیکاتب | 1205ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
36665 | بیکاتب | 1206ق | نستعلیق، شکسته | 2 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
7612/3 | بیکاتب | 1265ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
5143/2 | محمد حسین قزوینی | سهشنبه 25 ربیع الاول 1286ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
3323/14 | بیکاتب | 1297ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 30 |
دانشگاه
تهران
|
2525/4 | بیکاتب | قرن 14 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |