تعلیم نامه

● تعلیم نامه = آبله کوبی (رساله) = تلقیحیه / طب / فارسی ta‘līm-nāme = ābele-kūbī (r.) = talqīhīye حکیم قبلی، محمد بن عبدالصبور، ق13 قمری hakīm-e qobbolī, mohammad ebn-e ‘abd-os-sabūr ( - 19c) اهدا به: فتحعلی شاه و عباس میرزا تاریخ تألیف: غره شوال 1243ق در آن چگونگی آبله کوبی و انواع آبله‌ها و داروهایی که به کار برده می‌شود تشریح شده است. ترجمه رساله‌ای است درباره آبله کوبی ساخته پزشکی انگلیسی به نام ادوارد ژنر ( Edward Jener) (1823-1749) که پس ازپلت هلیستنی در 1776 آن را کشف نموده و در 1796 نشر داده است و پزشکی انگلیسی به نام جانی کارمک پسر ریچارد کارمک اگرلندی پزشک همین شاهزاده آن را در 1228ق در ایران به کار برده و به دستور او آن را به حاج بابا آموخته است. مترجم می‌گوید که پزشکی لودویق قاران نام رساله جنر را به زبان لاتین در آورده و من آن را به فارسی درآوردم و سخنانی از قاران در آغاز آن نهادم و این کار را در 1 شوال 1242 آغاز کردم. آغاز: أسبح لله الذی یسبح له جمیع الاشیاء و الاکوان ... أما بعد چنین گوید داعی دوام دولت أبد مدت سلطان أعظم و خاقان اکرم. انجام: و چند مقدار علل ممتنعة العلاج از این ناخوشی بهم رسیده است که زبان قلم از تعداد آن قاصر است چاپ: کتاب را ناظم باسمه خانه تبریز علی بن حاج محمد حسین تبریزی مشهور به امین الشرایع در 28 شعبان 1245 ق به چاپ رسانیده است [مشار 566 و 808؛ فهرست نجم آبادی ص 7 و 257؛ رجال ایران 241/3؛ دنا 76/3 (6 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 3381/5 و 3388/5 با عنوان «تلقیحیه»]