تعلیم المتعلم فی طریق التعلم

● تعلیم المتعلم فی طریق التعلم / اخلاق / عربی ta‘līm-ul muti‘allim fī tarīq-it ta‘allum زرنوجی، عثمان بن عمر، ق 6 قمری zarnūjī, o‘smān ebn-e ‘omar ( - 12c) در آن آداب تعلیم و تعلم با استفاده از آیات قرآن و احادیث و اقوال علمای اسلام، در سیزده «فصل» تحریر شده: 1. ماهية العلم و الفقه و فضله؛ 2. النية فی حال التعلم؛ 3. اختیار العلم و الاستاد؛ 4. تعظیم العلم و اهله؛ 5. الجد و المواظبة و الهمة؛ 6. بدایة السبق و قدره و ترتیبه؛ 7. التوکل فی طلب العلم؛ 8. وقت التحصیل؛ 9. الشفقة و النصیحة؛ 10. الاستفادة؛ 11. الورع فی حال التعلم؛ 12. ما یورث النسیان؛ 13. فی ما یجلب الرزق و ما یمنع الرزق و ما یزید فی العمر و ما ینقصه. «آداب المتعلمین» که در دوازده باب است و منسوب به خواجه نصیر طوسی تلخیصی از همین کتاب است گرچه برخی هر دو را یکی دانسته و انتساب آن به طوسی را نفی کرده‌اند. آغاز: بسمله، الحمد الله الذی فضل بنی آدم بالعلم و العمل علی جمیع العالم ... و بعد فلما رایت کثیرا من طلاب العلم فی زماننا یجدون الی العلم و لا یصلون ... انجام: و لابد ان یتعلم شیئا من الطب و یتبرک بالآثار الواردة الذی جمعه الشیخ ابو العباس المستغفری رحمه الله یجده من یطلبه. چاپ: این اثر بارها در خارج از ایران به چاپ رسیده است ازجمله در قاهره، مطبعة الوهبیة، 40ص، 1281ق؛ تونس، مطبعة الدولة التونسیة الرسمیة، 1286ق. [کشف الظنون 425/1؛ معجم المطبوعات العربیة و المعربة، سرکیس: 969/1؛ فهرست کتابخانه آستانه حضرت معصومه 105/2-111؛ دایرة المعارف بزرگ اسلامی 165/1؛ دایرة المعارف تشیع 22/1؛ هدیة العارفین 13/1-14؛ دنا 75/3 (21 نسخه)؛ الاوقاف العامة موصل 296/2] شرح و حواشی: 1- شرح تعلیم المتعلم؛ زین العرب، ابراهیم بن اسماعیل (-10) 2- ترغیب المتعلمین؛ زیلی، محرم بن محمد (-1000ق) 3- شرح تعلیم المتعلم (ترجمه)؛ حسینی موسوی، ابایزید بن اسماعیل (-12) 4- شرح تعلیم المتعلم 5- تعلیم المتعلم (ترجمه) 6- عین المعانی؛ نوشی واعظ، مصطفی