التعلیقة السجادیة

● التعلیقة السجادیة = شرح کتاب من لایحضره الفقیه / شرح حدیث / عربی at-ta‘līqat-us sajjādīya = š.-u k.-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh تفرشی، مراد بن علی، 965 - 1051 قمری tafrešī, morād ebn-e ‘alī (1558 - 1642) وابسته به: کتاب من لایحضره الفقیه = من لایحضره الفقیه؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-381) تاریخ تألیف: 17 ربیع الاول 1044ق کتاب، شرح و حاشیه است بر کتاب «من لایحضره الفقیه» در دو جلد و مذیل داشته آن را به شرح احوال روات و اسانید احادیث مشیخه مؤلف آن کتاب و در این باب غالباً نقل از تلخیص الأقوال میرزا محمد استرابادی و نقدالرجال میر مصطفی تفریشی نموده است. مؤلف کتاب را به نام نامی حضرت مولانا سید الساجدین (ع) معنون و مشرف داشته است. مقصود مؤلف در این کتاب شرح احادیث منقول در من لایحضره الفقیه نبوده بلکه مقصود او تنقیح و تهذیب و بیش از هر چیز مرتب و الفبایی ساختن مشیخه و روایان احادیث کتاب فقیه بوده است. تفرّشی (به نوشته حاجی نوری) نخستین کسی است که به کار ترتیب دادن مشیخه فقیه پرداخت. نخست مشیخه را شرح کرده و یکایک رجال اسناد را مورد بررسی قرار داده و ضعیف و موثق امامی و غیر امامی را جدا ساخت و برای هر یک از طرق رقمی خاص از یک به بالا گذارده است و سپس در فهرست الفبائی، با تکرار این رقم، کار مراجعه به رجال کتاب فقیه را آسان کرده است. او می‌گوید «من به میر مصطفی (که ظاهرا شاگرد ملا مراد بوده) توصیه کردم در تألیف کتاب نقد الرجال عبارات علماء سلف را عینا و بدون تغییر نقل کند و او نیز تا آنجا که توانسته چنین کرده است». آغاز: بسمله الحمدلله رب الارباب و مسبب الاسباب و مفتح الابواب و مسهل الصفات الذی خلق فسوی ... أما بعد فهذه تعلیقات علی کتاب من لایحضره الفقیه ... [الذریعة 223/4-224 و 224/3؛ مصفی المقال ص 454 و 460؛ دنا 60/3 (67 نسخه)]