تعریف اصفهان

● تعریف اصفهان / تاریخ / فارسی taʻrīf-e esfahān اعجاز، ملاعطاء هروی، ق 11 قمری e‘jāz, mollā-‘atā’ heravī ( - 17c) رساله شیوایی است و در هر عنوان شعری است از خود او و این رساله از رهگذر شناخت شهر سپاهان و مردم آن در آن زمان بسیار سودمند بلکه بی مانند است. مقدمه ای دارد و عنوان‌های: «تمهید بساط عیش، تعریف بهار، مشتمل بر اسامی مقامات، دیباچه، اسامی حمامات، جوش و خروش مردم در دشت و جوباره، اظهارخانه شعار عوام الناس، بزازان، خیاطان، صفت: زرگرها، کمانگر، شمشیر گر، ازدحام، اسامی قهوه خانه، اسامی خواتین که پتیاره آمده اند، اسامی محلات شهر صفاهان، تهیه ساز و برگ خاص و عام، فروش مجلس انبساط، کیفیت بزم، شعرای محفل، حکمای بزم، صحبت کتاب، علمای طریقت، اطعمه و اشربه، فراغ کوکب آتش بازی، هنگام رسن بازی، ماحصل کلام». (دانش پژوه) آغاز: بسمله. در دشت نامه بقطرات جویبار خامه تحریر گلکاری حمد بهار آفرینی نمودن از چمن پیرایی اندیشه محال است و در گلکشت باغ اظهار نعت حضرت سید المرسلین را بمفتاح تقریر گشودن محض تصور و خیال ... کمینه درگاه بی نیاز اعجاز غریب نیست که از آشیان فردوس آیات هرات ... بعرصه اصفهان ... رسیده. انجام: و عود از تاب آتش افسردگیهای خام عیشان بجز مضراب دود از کسی گرمی دلنوازی ندیده. لمؤلفه: در گلشن زمانه ز فیض عدالتش ×× اوراد نغمه بر لب بلبل دعا شود [الذریعة 81/9؛ دنا 39/3؛ فهرستواره منزوی 259/1]