نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

التعجب من اغلاط العامة فی مسألة الامامة

at-ta‘ajjub min aglāt-il ‘āmma fī mas’alat-il imāma
25 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/15519
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #15519
پدیدآور / مؤلف: کراجکی، محمد بن علی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 8، ص 386 تا 388
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
کتاب التعجب (k.-ut ta‘ajjub)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان خطاها و تناقضات علمای اهل سنت در موضوع امامت و دارای فصول بسیاری است. در هر یک از فصول یکی از اشتباهات و تناقضات آنان را مورد بحث و تشریح قرار داده و به‌طوری که از دیباچه استفاده می‌شود به تقاضای یکی از دوستان خویش و به منظور تتمیم بحثی که شیخ مفید در آخر کتاب اوائل المسائل در این موضوع ایراد کرده است تألیف کرده است. عناوین بعضی از فصول آن عبارتند از: فصل: فی ذکر اغلاطهم فی ذکر الوصیة. فصل: فی اغلاطهم فی النص؛ فصل: فی اغلاطهم فی الاختیار؛ فصل: فی اغلاطهم فی الامام و اوصافه؛ فصل: فی اغلاط البکریة؛ فصل: فی ذکر فدک. خود در این کتاب می‌گوید که چون یکی از برادران دینی من در میانه کتاب‌های «امالی» مفید به «اطراف الدلائل و اوائل المسائل» که در امامت است برخورد و در پایان آن به پاره‌ای از غلط‌ها و فریبخوارگی‌های شگفت‌انگیز سنیان در فصلی کوتاه نگریست و آن را بسیار پسندید از من درخواست که به پیروی از او در کتابی جداگانه همین را با شیوایی بنویسم من بدو گفتم که او «مفاتیح الفوائد و مصابیح المراشد» نیز دارد و شایسته است از آن هم پیروی نمود. سخنان نادرست و غلط‌های سنیان درباره امامت بسیار است. آری از کسانی که از جاهلیان پیروی کرده‌اند چنین سخنانی دور نمی‌باشد. این بود که من به درخواست آن دوست این دفتر بپرداختم و سخنان ناسازگار سنیان را در آن آوردم. از سخنان سنیان که کراجکی در این دفتر آورده درباره وصیت است و نص و اختیار و امام و علم امام و عصمت و امامت مفضول و تقیه و غلو در صحابه و بغض اهل بیت و آیه غار درباره برتری ابی بکر و خبرهایی درباره او و عمر. در پایان می‌گوید که این است اندکی از بسیار غلط‌های سنیان.
آغاز اثر
« اللهم انا نحمدک علی ما انعمت و اعطیت و نشکرک لما اولیت وأسدیت و نسألک الصلاة علی من انتخبت و ارتضیت ... و بعد، هذا کتاب حدانی علی عمله ان احد الاخوان من اهل الایمان ... اطلع من امالی الشیخ المفید (رض) علی کتاب موسوم باطراف الدلایل و اوایل المسایل یتضمن کلاماً فی الامامة فرای آخره باباً من اغلاط العامة اورده الشیخ (رض) علی طریق التعجب منهم »
انجام اثر
« ما اوردناه مثال للفاضل و کفایة للفاعل و تنبیه للغافل و قضاء الحق للسائل و الحمدلله رب العالمین ... و علی الائمة من ذریة ذوی المناقب و الفضایل، و حسبنا الله و نعم الوکیل »
سوابق و چاپ‌های اثر
تبریز، سنگی، 1322ق.، خشتی، 69ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 210/3 دنا 33/3 (23 نسخه) مکتبة امیرالمومنین 225/4

متن فنخا

● التعجب من اغلاط العامة فی مسألة الامامة = کتاب التعجب / کلام و اعتقادات / عربی at-ta‘ajjub min aglāt-il ‘āmma fī mas’alat-il imāma = k.-ut ta‘ajjub کراجکی، محمد بن علی، - 449 قمری karājakī, mohammad ebn-e ‘alī ( - 1058) رساله‌ای است در بیان خطاها و تناقضات علمای اهل سنت در موضوع امامت و دارای فصول بسیاری است. در هر یک از فصول یکی از اشتباهات و تناقضات آنان را مورد بحث و تشریح قرار داده و به‌طوری که از دیباچه استفاده می‌شود به تقاضای یکی از دوستان خویش و به منظور تتمیم بحثی که شیخ مفید در آخر کتاب اوائل المسائل در این موضوع ایراد کرده است تألیف کرده است. عناوین بعضی از فصول آن عبارتند از: فصل: فی ذکر اغلاطهم فی ذکر الوصیة. فصل: فی اغلاطهم فی النص؛ فصل: فی اغلاطهم فی الاختیار؛ فصل: فی اغلاطهم فی الامام و اوصافه؛ فصل: فی اغلاط البکریة؛ فصل: فی ذکر فدک. خود در این کتاب می‌گوید که چون یکی از برادران دینی من در میانه کتاب‌های «امالی» مفید به «اطراف الدلائل و اوائل المسائل» که در امامت است برخورد و در پایان آن به پاره‌ای از غلط‌ها و فریبخوارگی‌های شگفت‌انگیز سنیان در فصلی کوتاه نگریست و آن را بسیار پسندید از من درخواست که به پیروی از او در کتابی جداگانه همین را با شیوایی بنویسم من بدو گفتم که او «مفاتیح الفوائد و مصابیح المراشد» نیز دارد و شایسته است از آن هم پیروی نمود. سخنان نادرست و غلط‌های سنیان درباره امامت بسیار است. آری از کسانی که از جاهلیان پیروی کرده‌اند چنین سخنانی دور نمی‌باشد. این بود که من به درخواست آن دوست این دفتر بپرداختم و سخنان ناسازگار سنیان را در آن آوردم. از سخنان سنیان که کراجکی در این دفتر آورده درباره وصیت است و نص و اختیار و امام و علم امام و عصمت و امامت مفضول و تقیه و غلو در صحابه و بغض اهل بیت و آیه غار درباره برتری ابی بکر و خبرهایی درباره او و عمر. در پایان می‌گوید که این است اندکی از بسیار غلط‌های سنیان. آغاز: اللهم انا نحمدک علی ما انعمت و اعطیت و نشکرک لما اولیت وأسدیت و نسألک الصلاة علی من انتخبت و ارتضیت ... و بعد، هذا کتاب حدانی علی عمله ان احد الاخوان من اهل الایمان ... اطلع من امالی الشیخ المفید (رض) علی کتاب موسوم باطراف الدلایل و اوایل المسایل یتضمن کلاماً فی الامامة فرای آخره باباً من اغلاط العامة اورده الشیخ (رض) علی طریق التعجب منهم انجام: ما اوردناه مثال للفاضل و کفایة للفاعل و تنبیه للغافل و قضاء الحق للسائل و الحمدلله رب العالمین ... و علی الائمة من ذریة ذوی المناقب و الفضایل، و حسبنا الله و نعم الوکیل چاپ: تبریز، سنگی، 1322ق.، خشتی، 69ص [الذریعة 210/3؛ دنا 33/3 (23 نسخه)؛ مکتبة امیرالمومنین 225/4]

نسخه‌های خطی این اثر

25 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
8284 بی‌کاتب 15 صفر 986ق نستعلیق 46 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
3205/2 سید هاشم بن سید محمد موصلی اعرجی حسینی چهارشنبه نیمه‌های ذیقعده 1015ق نستعلیق 137 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
2229 بی‌کاتب 1089ق نسخ 55 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
1295 ابوطالب ابن ابی تراب 1098ق نسخ - شناسنامه ←
5
وزیری
یزد
1128/2 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
6
مرکز احیاء
قم
2760/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 38 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
4107/5 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 45 شناسنامه ←
8
ملک
تهران
1236/9 محمد علی بن عبدالکریم مروزی شنبه24رجب 1236ق نستعلیق - شناسنامه ←
9
نجومی
کرمانشاه
4مجموعه بدون شماره محمدبن اسماعیل بن ابراهیم کرمانشاهی 23 شعبان 1281ق نستعلیق 52 شناسنامه ←
10
مرکز احیاء
قم
1668 نامشخص - - - شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
15246/2 احمد بن حسن موسوی 8 ذیحجه 1301ق نسخ 56 شناسنامه ←
12
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
123/3 بی‌کاتب یک‌شنبه 13 ذیحجه 1306ق نستعلیق، نسخ 44 شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
618/1 مرتضی بن سید علی پیشاوری تبرائی حائری ذیقعده 1307ق نسخ 36 شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
1534/3 نامشخص - - - شناسنامه ←
15
ملک
تهران
1535/1 محمد کاظم تبریزی شعبان 1307ق نسخ - شناسنامه ←
16
فرهنگ و هنر
مشهد
ب-7 محمد بن داود حسینی مشهدی 1309ق نسخ 58 شناسنامه ←
17
رجائی مغزی (کتابخانه)
مشهد
بدون شماره/1 عبدالعلی بن محمد حسن رجائی مغزی 1317ق - - شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
ض13559 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
19
تربیت
تبریز
64 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 65 شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
67/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 15 شناسنامه ←
21
الهیات
تهران
561/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 50 شناسنامه ←
22
مجلس
تهران
15766 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 44 شناسنامه ←
23
جلیلی
کرمانشاه
244/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 56 شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
8971/18 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 27 شناسنامه ←
25
ادبیات
اصفهان
28/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←