نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تشریح الافلاک

tašrīḥ-ul aflāk
270 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/15193
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #15193
تاریخ و سده تألیف: قرن 11
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 8، ص 252 تا 267
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: هیئت
اهدا / به درخواست: شاه طهماسب صفوی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای در هیئت قدیم و مشتمل بر یک «مقدمه» و پنج «فصل» و یک «خاتمه» است: مقدمة العالم الجسمانی كرة منضدة من ثلث عشرة كرة اعلاها الاطلس الخ؛ فصل 1. الدوائر العظام و الصغار؛ 2. صور افلاک السبع السيارة؛ 3. الحركات و ما يتبعها الفلک التاسع؛ 4. فی ما يتعلق بالارض و اختلاف بقاعها؛ 5. الصبح و الشفق؛ خاتمة فی استخراج خط نصف النهار و سمت القبلة بالدائرة الهندية. چهار حاشیه آن در الذریعه (ج6 شماره 186 تا 189) و شروح بسیاری از آن در الذریعه (ج4 ص 186 تا 187 و ج13 ص 146 تا 149) یاد شده است.
آغاز اثر
« بسمله، ربنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانک فقنا عذاب النار و اجعلنا من المتفكرين في خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار ... »
انجام اثر
« فظل القياس ح خط سمت القبلة و هی الى خلاف جهة الظل هذا ما غفلت عنه عوایق الزمان و لم يتنبه له طوارق الحدثان الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على محمد وآله اجمعين اولاً وآخراً. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی 185 و 186؛ معجم المطبوعات 2: 1263؛ تهران، سنگی، 1276، خشتی، 10ص؛ ایران، سنگی، 1300، وزیری، 11ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح تشریح الافلاک؛ شریف کاشانی، فضل الله بن محمد (-11) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله (-11) قانون الادراک = نهاية الادراک = برهان الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ تنکابنی، محمد کاظم بن عبدالعلی (-11) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی خلخالی، علی بن محمد (-11) حاشیة تشریح الافلاک = تعلیقه تشریح الافلاک؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) شرح تشریح الافلاک؛ کاشانی، مرتضی بن محمد مؤمن (-1083) تشریح الافلاک (ترجمه)؛ عابد اردبیلی، محمد بن احمد (-12) تفریح الادراک فی توضیح تشریح الافلاک؛ حسینی قزوینی، محمد بن محمد صادق (-12) معارج الاملاک الی تشریح الافلاک؛ حویزی، فرج الله بن محمد (-1100) شرح تشریح الافلاک؛ سهارنپوری، عصمة الله بن اعظم (-1100) التصريح فی شرح التشریح؛ مهندس لاهوری، امام الدین بن لطف الله (1066-1145) ترشيح الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ کردی، ابراهیم بن حیدر (-1151) نهاية الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ خلخالی، محمد صالح بن محمد سعید (1095-1175) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی موصلی، عبدالله بن فخرالدین (-1188) شرح تشریح الافلاک؛ ارومی، حسن بن محمد ولی (-13) لب الفن؛ غریفی، علی بن محمد (-13) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی، ابوالحسن بن محمد (-14) شرح تشریح الأفلاک؛ ساوجبلاغی، عبدالرحمن (-14) شرح تشریح الافلاک؛ اصطهباناتی، ابوالحسن بن اسماعیل (1250-1338) حاشیة تشریح الافلاک؛ مردوخی، عمر بن محمد امین (1302-1355) التكملة فى شرح تشریح الافلاک؛ محمد بن هاشم بن محسن شرح تشریح الافلاک؛ عاملی، احمد بن حسن معراج الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ البانی، محمد باقر بن محمود شرح تشریح الافلاک حاشیة تشریح الافلاک (دو حاشیه ناشناس) تشریح الافلاک (ترجمه)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 185/4-187 و 186 و 39/6 و 146/13 و 149 ريحانة الأدب 308/3 و 301/3 معجم المطبوعات 2: 1263 مشترک پاکستان 195/1-201 علم الفلک عباس عزاوی (مجله دمشق سال 29 جزء 3) علم الفلک فی العراق عزاوی (مجله مجمع العلمى العربی دمشق) 403/29 بروکلمان 415/2 كشف الحجب 123 ايضاح المكنون 290/1 مكتبة اميرالمومنين 225/1 معجم المؤلفين 242/9 کتابشناسی شیخ بهائی ص176-202 دنا 1191/2-1197

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تشریح الافلاک / هیأت / عربی tašrīḥ-ul aflāk شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā'ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) اهدا به: شاه طهماسب صفوی تاریخ تألیف: قرن 11 رساله‌ای در هیئت قدیم و مشتمل بر یک «مقدمه» و پنج «فصل» و یک «خاتمه» است: مقدمة العالم الجسمانی كرة منضدة من ثلث عشرة كرة اعلاها الاطلس الخ؛ فصل 1. الدوائر العظام و الصغار؛ 2. صور افلاک السبع السيارة؛ 3. الحركات و ما يتبعها الفلک التاسع؛ 4. فی ما يتعلق بالارض و اختلاف بقاعها؛ 5. الصبح و الشفق؛ خاتمة فی استخراج خط نصف النهار و سمت القبلة بالدائرة الهندية. چهار حاشیه آن در الذریعه (ج6 شماره 186 تا 189) و شروح بسیاری از آن در الذریعه (ج4 ص 186 تا 187 و ج13 ص 146 تا 149) یاد شده است. آغاز: بسمله، ربنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانک فقنا عذاب النار و اجعلنا من المتفكرين في خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار ... انجام: فظل القياس ح خط سمت القبلة و هی الى خلاف جهة الظل هذا ما غفلت عنه عوایق الزمان و لم يتنبه له طوارق الحدثان الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على محمد وآله اجمعين اولاً وآخراً. چاپ: مشار عربی 185 و 186؛ معجم المطبوعات 2: 1263؛ تهران، سنگی، 1276، خشتی، 10ص؛ ایران، سنگی، 1300، وزیری، 11ص [الذريعة 185/4-187 و 186 و 39/6 و 146/13 و 149؛ ريحانة الأدب 308/3 و 301/3؛ معجم المطبوعات 2: 1263؛ مشترک پاکستان 195/1-201؛ علم الفلک عباس عزاوی (مجله دمشق سال 29 جزء 3)؛ علم الفلک فی العراق عزاوی (مجله مجمع العلمى العربی دمشق) 403/29؛ بروکلمان 415/2؛ كشف الحجب 123؛ ايضاح المكنون 290/1؛ مكتبة اميرالمومنين 225/1؛ معجم المؤلفين 242/9؛ کتابشناسی شیخ بهائی ص176-202؛ دنا 1191/2-1197] شرح و حواشی: 1- شرح تشریح الافلاک؛ شریف کاشانی، فضل الله بن محمد (-11) 2- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله (-11) 3- قانون الادراک = نهاية الادراک = برهان الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ تنکابنی، محمد کاظم بن عبدالعلی (-11) 4- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی خلخالی، علی بن محمد (-11) 5- حاشیة تشریح الافلاک = تعلیقه تشریح الافلاک؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 6- شرح تشریح الافلاک؛ کاشانی، مرتضی بن محمد مؤمن (-1083) 7- تشریح الافلاک (ترجمه)؛ عابد اردبیلی، محمد بن احمد (-12) 8- تفریح الادراک فی توضیح تشریح الافلاک؛ حسینی قزوینی، محمد بن محمد صادق (-12) 9- معارج الاملاک الی تشریح الافلاک؛ حویزی، فرج الله بن محمد (-1100) 10- شرح تشریح الافلاک؛ سهارنپوری، عصمة الله بن اعظم (-1100) 11- التصريح فی شرح التشریح؛ مهندس لاهوری، امام الدین بن لطف الله (1066-1145) 12- ترشيح الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ کردی، ابراهیم بن حیدر (-1151) 13- نهاية الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ خلخالی، محمد صالح بن محمد سعید (1095-1175) 14- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی موصلی، عبدالله بن فخرالدین (-1188) 15- شرح تشریح الافلاک؛ ارومی، حسن بن محمد ولی (-13) 16- لب الفن؛ غریفی، علی بن محمد (-13) 17- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی، ابوالحسن بن محمد (-14) 18- شرح تشریح الأفلاک؛ ساوجبلاغی، عبدالرحمن (-14) 19- شرح تشریح الافلاک؛ اصطهباناتی، ابوالحسن بن اسماعیل (1250-1338) 20- حاشیة تشریح الافلاک؛ مردوخی، عمر بن محمد امین (1302-1355) 21- التكملة فى شرح تشریح الافلاک؛ محمد بن هاشم بن محسن 22- شرح تشریح الافلاک؛ عاملی، احمد بن حسن 23- معراج الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ البانی، محمد باقر بن محمود 24- شرح تشریح الافلاک 25- حاشیة تشریح الافلاک (دو حاشیه ناشناس) 26- تشریح الافلاک (ترجمه)

نسخه‌های خطی این اثر

270 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
وزیری
یزد
488/5 بی‌کاتب 15 صفر 1262ق نسخ 12 شناسنامه ←
152
رضوی
مشهد
12235/3 بی‌کاتب 1263ق شکسته، نسخ - شناسنامه ←
153
فاضل
خوانسار
412 محمد صالح بن محمد رفیع طبیب رشتی 12 شوال 1263ق نستعلیق، شکسته 21 شناسنامه ←
154
مسجد اعظم
قم
3272/2 بی‌کاتب 1263ق نسخ 9 شناسنامه ←
155
مرعشی
قم
7511/4 میرزا حسن بن مؤمن پاشاکجوری 1263ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
156
مرعشی
قم
6313/1 محمد مهدی خونساری اصفهانی ذیحجه 1263ق، به دستور میرزا محمد مهدی جیلانی نستعلیق 18 شناسنامه ←
157
دانشگاه
تهران
3090/4-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
158
مرعشی
قم
12411/2 محمد حسین بن حاجی رضا شعبان 1263ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
159
دائرة المعارف
تهران
1/1 محمد لاری بن کربلایی احمد 18 شعبان 1263ق نسخ 24 شناسنامه ←
160
ملی
تبریز
3385/4 بی‌کاتب رجب 1265ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
161
رضوی
مشهد
9919/2 بی‌کاتب 1265ق نسخ 69 شناسنامه ←
162
ملک
تهران
3275/2 بی‌کاتب پنج‌شنبه 8 صفر 1265ق نسخ - شناسنامه ←
163
مدرسه صدر بازار
اصفهان
243/1 سید محمد علی موسوی مدعو به گلستانه یک‌شنبه از رجب 1266ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
164
دانشگاه
تهران
3371/2 محمد بن محمد صادق خوانساری 18 شعبان 1266ق نستعلیق 38 شناسنامه ←
165
رضوی
مشهد
27497 محمد مهدی بن ملاجعفر قلی 1266ق نسخ - شناسنامه ←
166
مرکز احیاء
قم
411/1 ملا حسن بن حیدر یک‌شنبه 2 جمادی الثانی 1267ق نسخ 6 شناسنامه ←
167
ملی
تهران
3687/2 ابوالفضل بن محمد صادق بن محمد محمدی طالقانی تبریزی 1267ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
168
گلپایگانی
قم
6238/4-31/118 محمدصادق مراغی 20 ربیع الاول 1267ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
169
مرعشی
قم
7858/2 محمد علی بن محمد حسن نائینی 1269ق، برای آخوند ملا عبد الجواد نسخ 19 شناسنامه ←
170
رضوی
مشهد
25477 محمد بن رجب علی مشهدی 1269ق نسخ - شناسنامه ←
171
گلپایگانی
قم
5451/3-27/121 محمدبن زین العابدین حسینی تفرشی قمی غره‌ئی جمعه 19 رمضان 1270ق نستعلیق 32 شناسنامه ←
172
تربیت
تبریز
49 محمد هاشم تبریزی 1270ق نسخ - شناسنامه ←
173
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
102/2 ابراهیم بن محمد کاظم خراسانی رمضان 1271ق نستعلیق، نسخ 7 شناسنامه ←
174
الهیات
تهران
78/1 محمد صالح بن قاسم خراسانی 1274ق نسخ 16 شناسنامه ←
175
وزیری
یزد
2801/3 محمد هادی بن ملا مصطفی ذیحجه 1274ق - - شناسنامه ←
176
مرعشی
قم
12475/2 محمد جعفر موسوی 3 ذیحجه 1274ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
177
مرکز احیاء
قم
1308/1 بی‌کاتب 19 ربیع الثانی 1275ق نسخ 25 شناسنامه ←
178
ملی
تبریز
3462 صدرالدین 5 ربیع الاول 1276ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
179
مرکز احیاء
قم
1831/4 نامشخص - - - شناسنامه ←
180
ادبیات
تهران
356/5 حسین حسینی 26 جمادی الاول 1276ق نسخ - شناسنامه ←