تشریح الاعضاء المفردة

● تشریح الاعضاء المفردة / طب / عربی tašrīḥ-ul a‘ḍā’-il mufrada ابن نفیس، علی بن ابی الحزم، 607 - 687 قمری ebn-e nafīs, ‘alī ebn-e ab-el-hazm (1211 - 1289) وابسته به: القانون فی الطب؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370-428ق) شرحی است بر دو کتاب اول و دوم قانون ابن سینا. در الذریعه زیر مدخل القانون آمده است که ابن نفیس شرحی بسیار مفصل بر قانون دارد در 20 جلد که نه متداول و نه مطبوع است. شارح، تعریف صور اعضای باطنه و اوضاع آن بیشتر بر گفته‌های پیشینیان خصوصا جالینوس، و در بیان منافع هر کدام از اعضا بر مقتضای تفحص و تحقیق (بدون لحاظ توافق یا تخالف آن با رأی پیشینیان) اعتماد نموده است. مقدمه کتاب در 5 مبحث و مطالب کتاب با عنوان «قال الشیخ الرئیس، الشرح» نگاشته شده است. این کتاب را محمد بن محمود آملی صاحب نفایس الفنون (- 753) شرح نموده است. آغاز: بسمله، قال الشیخ الامام الاوحد ... و بعد حمدالله و الصلوه علی انبیائه و رسله فان قصدنا الان ایراد ما تیسر لنا من المباحث علی کلام الشیخ الرئیس ... و ذلک لیکون الکلام فی التشریح جمیعه منظوما و قد صدنا عن مباشره التشریح ... انجام: کل ذلک انما هو لتفهیم المتعلم و تقرب الامر الیه فی التصور و اما فی الحقیقه ... و لا یعجزه امر و هو الخالق تعالى وحده. هذا آخره [کتابشناسی نسخه‌های پزشکی ص 73؛ کشف الظنون 1312/3؛ اکتفا القنوع: ص 224]