تزوک بابری

● تزوک بابری = بابر نامه = واقعات بابری / تاریخ هند / ترکی tozūk-e bāborī = bābor-nāme = vāqe‘āt-e bāborī بابر، امپراتور هند، 888 - 937 قمری bābor, emperātūr-e hend (1484 - 1531) این کتاب در حقیقت خاطرات و نظرات بابر است که به زبان ترکی جغتایی و با نثری ساده نگاشته شده است و حوادث سال‌های 899ق تا 936ق را در بر می‌گیرد. وی در این اثر بدون تعصب، عقاید و آراء خود را در موضوعات مختلف بیان کرده است. دارای مطالب سیاسی، تاریخی، جغرافیایی، طبیعی، ادبی و سرگذشت مردان روزگار خود و بسیار ارزشمند است. بخشی از بابرنامه در زمان بابر، توسط زین الدین وفایی خوافی (- 940ق) به فارسی آزاد ترجمه شد. پس از آن میرزا پاینده حسن غزنوی و محمد قلی مغول حصاری نیز به دستور بهروزخان حکمران جوناگره در 994ق این اثر را به فارسی ترجمه کردند. ترجمه فارسی سوم آن به دستور اکبرشاه (963-1014ق) به سال 988ق به دست میرزا عبدالرحیم خان خانان (- 1036ق) پسر بیرام خان از امیران نامور هند صورت گرفته است. چاپ: در 1857م توسط ایلمینسکی در غازان چاپ تصویری شد؛ در 1905م بوریچ چاپ دیگری از روی نسخه حیدرآباد منتشر کرد [استوری 530/1؛ فهرستواره منزوی 1140/2؛ الذریعه 20/25 «واقعات بابری»؛ نسخه‌های منزوی 4633/6 (30 نسخه)؛ مشار فارسی، 645 متن ترکی و چند ترجمه آن؛ مشترک پاکستان 393/10 به 3 نام بالا (4 نسخه)، دنا 1165/2؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی ج 19: 11]