نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تریاق فاروق

teryāq-e fārūq
8 نسخه ثبت‌شده قرن 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/14940
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #14940
تاریخ و سده تألیف: 1301 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 8، ص 165 تا 166
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مؤلف در آغاز می‌گوید: «... بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت که بیان کنم جهت فرق و اختلاف ما بین طایفه متشرعه و فرقه شیخیه را که در چه مسأله خلاف دارند و منشأ نزاع چیست و حق با کیست». این رساله دارای دو تحریر است و در تحریر دوم در سبک نگارش مقدمه آن تغییراتی داده شده و به شیوه منشیانه درآمده و با ذکر نام ناصرالدین شاه و ولیعهدش مظفرالدین شاه قاجار آن را آماده اهدا به دربار نموده است، از مسأله سی و پنجم به بعد چند مسأله بر مسائل تحریر دوم افزوده و سه مسأله آخری را به 8 مسأله رسانده است و از این روی تحریر اول به مسأله 38 و تحریر دوم به مسأله چهل و سیم ختم می‌شود. در پایان این تحریر مؤلف به آوردن تخمیس قصیده سید رضی (که در مدح حضرت امیر سروده بوده) پرداخته و ابیات آن را در مصاریع چهارم و پنجم مخمس خود جای داده است. شباهت بسیار این رساله با رساله منسوب به عبدالصمد بن عبدالله حسینی مازندرانی ـ که در کتابخانه مجلس معرفی شده و در سرآغاز نیز جز آنجا که نام مؤلف ذکر شده، با هم شباهت تام دارد و در ذکر موارد اختلاف با تحریر دوم این مؤلف نزدیک می‌شود ـ می‌رساند که این دو یک رساله بوده و چرا نام دو نفر در ابتدا آمده جای بررسی دارد.
آغاز اثر
« بعد عنوان و بسمله الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد ... اما بعد چنین گوید بنده فانی محمد حسین الحسینی الاصبهانی ... که بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشهد، 1308ق، سنگی، جیبی، 224ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
رد تریاق فاروق
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1164/2 مکتبة امیرالمؤمنین 150/1 فهرستواره منزوی 220/9

متن فنخا

● تریاق فاروق / کلام و اعتقادات / فارسی teryāq-e fārūq شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی، 1255 - 1315 قمری šahrestānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad ‘alī (1839 - 1898) تاریخ تألیف: ربیع الاول 1301ق مؤلف در آغاز می‌گوید: «... بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت که بیان کنم جهت فرق و اختلاف ما بین طایفه متشرعه و فرقه شیخیه را که در چه مسأله خلاف دارند و منشأ نزاع چیست و حق با کیست». این رساله دارای دو تحریر است و در تحریر دوم در سبک نگارش مقدمه آن تغییراتی داده شده و به شیوه منشیانه درآمده و با ذکر نام ناصرالدین شاه و ولیعهدش مظفرالدین شاه قاجار آن را آماده اهدا به دربار نموده است، از مسأله سی و پنجم به بعد چند مسأله بر مسائل تحریر دوم افزوده و سه مسأله آخری را به 8 مسأله رسانده است و از این روی تحریر اول به مسأله 38 و تحریر دوم به مسأله چهل و سیم ختم می‌شود. در پایان این تحریر مؤلف به آوردن تخمیس قصیده سید رضی (که در مدح حضرت امیر سروده بوده) پرداخته و ابیات آن را در مصاریع چهارم و پنجم مخمس خود جای داده است. شباهت بسیار این رساله با رساله منسوب به عبدالصمد بن عبدالله حسینی مازندرانی ـ که در کتابخانه مجلس معرفی شده و در سرآغاز نیز جز آنجا که نام مؤلف ذکر شده، با هم شباهت تام دارد و در ذکر موارد اختلاف با تحریر دوم این مؤلف نزدیک می‌شود ـ می‌رساند که این دو یک رساله بوده و چرا نام دو نفر در ابتدا آمده جای بررسی دارد. آغاز: بعد عنوان و بسمله الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد ... اما بعد چنین گوید بنده فانی محمد حسین الحسینی الاصبهانی ... که بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت ... چاپ: مشهد، 1308ق، سنگی، جیبی، 224ص [دنا 1164/2؛ مکتبة امیرالمؤمنین 150/1؛ فهرستواره منزوی 220/9] شرح و حواشی: 1- رد تریاق فاروق

نسخه‌های خطی این اثر

8 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
55 شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی (مؤلف) ربیع الاول 1301ق نسخ 86 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
61 شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی (مؤلف) محرم 1307ق نسخ 105 شناسنامه ←
3
سعید نفیسی
تهران
1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
5845/2 عبدالهادی حسینی شهرستانی (عمو زاده مؤلف) پنج شنبه 18 شوال 1305ق نسخ 39 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
7318 احمد بن عبدالصمد مازندرانی اصفهانی جمعه 23 ربیع الاول 1305ق نسخ 74 شناسنامه ←
6
الهیات
تهران
343 بی‌کاتب آدینه 6 شعبان 1307ق نستعلیق 319 شناسنامه ←
7
وزیری
یزد
1671/3 بی‌کاتب 1310ق - 8 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
3117/1 محمد بن آخوند ملا عبدالعظیم روضه خوان جمادی الاول 1315ق نستعلیق 26 شناسنامه ←