شناسنامه کتابشناختی اثر
تریاق فاروق
teryāq-e fārūq
پیوند کوتاه:
/w/14940
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #14940
پدیدآور / مؤلف:
شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی
تاریخ و سده تألیف:
1301 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 8، ص 165
تا 166
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف در آغاز میگوید: «... بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت که بیان کنم جهت فرق و اختلاف ما بین طایفه متشرعه و فرقه شیخیه را که در چه مسأله خلاف دارند و منشأ نزاع چیست و حق با کیست». این رساله دارای دو تحریر است و در تحریر دوم در سبک نگارش مقدمه آن تغییراتی داده شده و به شیوه منشیانه درآمده و با ذکر نام ناصرالدین شاه و ولیعهدش مظفرالدین شاه قاجار آن را آماده اهدا به دربار نموده است، از مسأله سی و پنجم به بعد چند مسأله بر مسائل تحریر دوم افزوده و سه مسأله آخری را به 8 مسأله رسانده است و از این روی تحریر اول به مسأله 38 و تحریر دوم به مسأله چهل و سیم ختم میشود. در پایان این تحریر مؤلف به آوردن تخمیس قصیده سید رضی (که در مدح حضرت امیر سروده بوده) پرداخته و ابیات آن را در مصاریع چهارم و پنجم مخمس خود جای داده است. شباهت بسیار این رساله با رساله منسوب به عبدالصمد بن عبدالله حسینی مازندرانی ـ که در کتابخانه مجلس معرفی شده و در سرآغاز نیز جز آنجا که نام مؤلف ذکر شده، با هم شباهت تام دارد و در ذکر موارد اختلاف با تحریر دوم این مؤلف نزدیک میشود ـ میرساند که این دو یک رساله بوده و چرا نام دو نفر در ابتدا آمده جای بررسی دارد.
آغاز اثر
« بعد عنوان و بسمله الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد ... اما بعد چنین گوید بنده فانی محمد حسین الحسینی الاصبهانی ... که بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت ... »
سوابق و چاپهای اثر
مشهد، 1308ق، سنگی، جیبی، 224ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
رد تریاق فاروق
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1164/2
مکتبة امیرالمؤمنین 150/1
فهرستواره منزوی 220/9
متن فنخا
● تریاق فاروق / کلام و اعتقادات / فارسی
teryāq-e fārūq
شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی، 1255 - 1315 قمری
šahrestānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad ‘alī (1839 - 1898)
تاریخ تألیف: ربیع الاول 1301ق
مؤلف در آغاز میگوید: «... بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت که بیان کنم جهت فرق و اختلاف ما بین طایفه متشرعه و فرقه شیخیه را که در چه مسأله خلاف دارند و منشأ نزاع چیست و حق با کیست». این رساله دارای دو تحریر است و در تحریر دوم در سبک نگارش مقدمه آن تغییراتی داده شده و به شیوه منشیانه درآمده و با ذکر نام ناصرالدین شاه و ولیعهدش مظفرالدین شاه قاجار آن را آماده اهدا به دربار نموده است، از مسأله سی و پنجم به بعد چند مسأله بر مسائل تحریر دوم افزوده و سه مسأله آخری را به 8 مسأله رسانده است و از این روی تحریر اول به مسأله 38 و تحریر دوم به مسأله چهل و سیم ختم میشود. در پایان این تحریر مؤلف به آوردن تخمیس قصیده سید رضی (که در مدح حضرت امیر سروده بوده) پرداخته و ابیات آن را در مصاریع چهارم و پنجم مخمس خود جای داده است. شباهت بسیار این رساله با رساله منسوب به عبدالصمد بن عبدالله حسینی مازندرانی ـ که در کتابخانه مجلس معرفی شده و در سرآغاز نیز جز آنجا که نام مؤلف ذکر شده، با هم شباهت تام دارد و در ذکر موارد اختلاف با تحریر دوم این مؤلف نزدیک میشود ـ میرساند که این دو یک رساله بوده و چرا نام دو نفر در ابتدا آمده جای بررسی دارد.
آغاز: بعد عنوان و بسمله الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد ... اما بعد چنین گوید بنده فانی محمد حسین الحسینی الاصبهانی ... که بعضی از اخوان دین خواهش نمودند از این بی بضاعت ...
چاپ: مشهد، 1308ق، سنگی، جیبی، 224ص
[دنا 1164/2؛ مکتبة امیرالمؤمنین 150/1؛ فهرستواره منزوی 220/9]
شرح و حواشی:
1- رد تریاق فاروق
نسخههای خطی این اثر
8 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
55 | شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی (مؤلف) | ربیع الاول 1301ق | نسخ | 86 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
61 | شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی (مؤلف) | محرم 1307ق | نسخ | 105 | شناسنامه ← |
| 3 |
سعید نفیسی
تهران
|
1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
5845/2 | عبدالهادی حسینی شهرستانی (عمو زاده مؤلف) | پنج شنبه 18 شوال 1305ق | نسخ | 39 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
7318 | احمد بن عبدالصمد مازندرانی اصفهانی | جمعه 23 ربیع الاول 1305ق | نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 6 |
الهیات
تهران
|
343 | بیکاتب | آدینه 6 شعبان 1307ق | نستعلیق | 319 | شناسنامه ← |
| 7 |
وزیری
یزد
|
1671/3 | بیکاتب | 1310ق | - | 8 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
3117/1 | محمد بن آخوند ملا عبدالعظیم روضه خوان | جمادی الاول 1315ق | نستعلیق | 26 | شناسنامه ← |