ترجیع بند هزلی

● ترجیع بند هزلی = هجو بی بی شرف / شعر / فارسی tarjī‘-band-e hazlī = hajv-e bī-bī šaraf از: طوسی (ق 14ق). ترجیع‌بندی است هجوی با بن‌مایه‌های هزل‌آمیز تند درباره «بی بی شرف» که سخت مذمتش کرده است دارای پنج بیت ترجیع که در پایان هر بند تکرار می‌شود: تا بختی چرخ در تکاپوست ×× بی بی شرف از ...ش سخنگوست. شاعر در آغاز بند پایانی، خود را طوسی / طوبی (؟) در نسخه ناخوانا) می‌نامد: طوسی منم آنکه بی نظیرم ×× در دشت سخن وری دلیرم / از طبع خوش و ز شعر شیرین ×× سلطان کلام را امیرم / از مملکت کمال شاهم ×× در کشور مملکت امیرم ... به نظر می‌رسد می‌توان این منظومه هزلی را در شمار هجونامه‌های سیاسی که در قالب طنز عرض می‌شده دسته‌بندی کرد. زیرا مثلاً یک‌جا از ارتباط بی بی شرف با «وکیل» سخن گفته است. با این اوصاف، طوسی نباید قدیمی‌تر از عصر مشروطه باشد. از وی در منابع، اطلاعی یافته نشد.