ترجیع بند

● ترجیع بند / شعر / فارسی tarjī'-band حافظ شیرازی، شمس الدین محمد، - 792 قمری hāfez-e šīrāzī, šams-od-dīn mohammad ( - 1390) ترجیع‌بندی است عاشقانه در 7 بند که از حافظ شیرازی دانسته شده است. این ترجیع‌بند در نسخ کهن دیوان حافظ نیست و برخی در انتساب آن به حافظ تردید نموده‌اند. باید افزود که ترجیع‌بند در اصطلاح ادب فارسی، شعری است شامل چند بند هم وزن، اما با قافیه‌های گوناگون، که در پایان هر بند، بیتی ثابت و واحد ــ که به آن برگردان می‌گویند ــ با قافیه‌ای مستقل می‌آید و این بیت یگانه پس از هر بند آورده می‌شود. ترجیع‌بند در سنجش با قالب مشابه خود ترکیب‌بند از بافت محکم‌تری برخوردار است، زیرا وجود بیت برگردان همچون رشته‌ای از دانه‌های تسبیح را در امتداد یکدیگر پیوند داده و مرتب کرده است. قالب ترجیع‌بند را منشعب از قصیده دانسته‌اند.