نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ترجمه برء الساعة

t.-ye bor’-os sā‘a
22 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/14659
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #14659
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 8، ص 45 تا 47
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: طب
اثر مرتبط / وابسته به: برء الساعة؛ رازی، محمد بن زکریا (251-313ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

این ترجمه در دو فهرست (مجلس شورا 19: 245 و 35: 145) به احمد بن محمد حسین تنکابنی (قرن 13) نسبت داده شده و در فهرستی دیگر (ملک 6: 348) به احتمال از او دانسته شده است، اما قراین موجود از جمله وجود نسخه‌هایی پیش از تاریخ حیات تنکابنی نشان‌گر آن است که این ترجمه از وی نیست. در دنا برخی از این نسخه‌های ذیل «تحفه شاهی = ترجمه برء الساعة» از احمد تنکابنی و برخی ذیل ترجمه‌های ناشناس از برء الساعه آمده‌اند که نسخه‌های اخیر در جلد 5 فنخا (جلد 5، صص 900-897) در ذیل ترجمه‌های ناشناس برء الساعه نیز آمده‌اند که در اینجا دوباره تکرار می‌شوند.
آغاز اثر
« بسمله چنین گوید حکیم کامل و فیلسوف فاضل محمد بن زکریای رازی رحمة الله علیه که روزی در خدمت ابوالقاسم بن عبدالله که یکی از وزرای آن عصر بود نشسته بودم و سخن از طب می‌گذشت ... کتابی تألیف نمایی مشتمل بر چندی از علل و امراض که ازاله آن به یک ساعت میسر باشد. آغاز کتاب بدانکه از شأن من است که مذکور سازم عللی که متکون می‌شود از فرق تا قدم »
انجام اثر
« اگر تابستان باشد تا زانو در آب سرد ایستادن و در زمستان به آب گرم توقف کردن عجیب النفع است و در حال ماندگی و تعب زائل شود باذن الله تعالی. »

متن فنخا

● ترجمه برء الساعة / طب / فارسی t.-ye bor’-os sā‘a وابسته به: برء الساعة؛ رازی، محمد بن زکریا (251-313ق) این ترجمه در دو فهرست (مجلس شورا 19: 245 و 35: 145) به احمد بن محمد حسین تنکابنی (قرن 13) نسبت داده شده و در فهرستی دیگر (ملک 6: 348) به احتمال از او دانسته شده است، اما قراین موجود از جمله وجود نسخه‌هایی پیش از تاریخ حیات تنکابنی نشان‌گر آن است که این ترجمه از وی نیست. در دنا برخی از این نسخه‌های ذیل «تحفه شاهی = ترجمه برء الساعة» از احمد تنکابنی و برخی ذیل ترجمه‌های ناشناس از برء الساعه آمده‌اند که نسخه‌های اخیر در جلد 5 فنخا (جلد 5، صص 900-897) در ذیل ترجمه‌های ناشناس برء الساعه نیز آمده‌اند که در اینجا دوباره تکرار می‌شوند. آغاز: بسمله چنین گوید حکیم کامل و فیلسوف فاضل محمد بن زکریای رازی رحمة الله علیه که روزی در خدمت ابوالقاسم بن عبدالله که یکی از وزرای آن عصر بود نشسته بودم و سخن از طب می‌گذشت ... کتابی تألیف نمایی مشتمل بر چندی از علل و امراض که ازاله آن به یک ساعت میسر باشد. آغاز کتاب بدانکه از شأن من است که مذکور سازم عللی که متکون می‌شود از فرق تا قدم انجام: اگر تابستان باشد تا زانو در آب سرد ایستادن و در زمستان به آب گرم توقف کردن عجیب النفع است و در حال ماندگی و تعب زائل شود باذن الله تعالی.

نسخه‌های خطی این اثر

22 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
13424/33 بی‌کاتب 1071-1077ق نستعلیق، شکسته، تعلیق، نسخ 5 شناسنامه ←
2
ملی
تبریز
4ر3414 بی‌کاتب 15 شعبان 1083ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
3
گلپایگانی
قم
155/2-1/155 بی‌کاتب محرم 1089ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
4
طبسی
قم
274/7 ابراهیم دار الخماری خبوشانی جمعه 26 ذیقعده 1203ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
10017/4 بی‌کاتب با تاریخ 1243ق نسخ 104 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
1984/2 محمد بن زین العابدین 1244ق نسخ 5 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
4535/4 بی‌کاتب ذیحجه 1248ق شکسته نستعلیق 24 شناسنامه ←
8
ملی
تهران
7113 بی‌کاتب 28 محرم 1250ق شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
7409/4 بی‌کاتب 1258ق نستعلیق، نسخ 4 شناسنامه ←
10
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
583/1 محمد گرگانی قمی ربیع الاول 1263ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
11
گلپایگانی
قم
7706/2-39/86 بی‌کاتب 13 شوال 1271ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
12
دائرة المعارف
تهران
77/2 مهدی بن هادی بن مهدی 1274ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
5888/3 سید علی حسینی حسنی 1274ق نسخ 13 شناسنامه ←
14
گلپایگانی
قم
2743/5-193/14 مهدی بن هادی ساکن قریه بجار بسته سر 2 رجب 1278ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
15
ملک
تهران
3280/2 بی‌کاتب چهارشنبه 4 محرم 1281ق شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
6271/11 محمد طاهر 1291ق شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
17
دائرة المعارف
تهران
1124/7 محمد کاظم خوانساری 1293ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
23204 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 6 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
14156 بی‌کاتب اواخر قرن 13 نستعلیق، شکسته 5 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
12148/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 9 شناسنامه ←
21
گلپایگانی
قم
1421/1-8/131 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 12 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
11481/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←