نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تربیع الدائرة

tarbī‘-ud dā’ira
14 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/14514
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #14514
پدیدآور / مؤلف: ابن هیثم، حسن بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 7، ص 983 تا 984
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: ریاضیات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

از ابن هیثم درباره دائره و اینکه آن را می‌توان به شکل مربع درآورد و مخالفت گروهی از فلاسفه با آن. ابن هیثم می‌گوید گرچه گروهی پنداشتند که دائره را نتوان به ساخت مربعی درآورد مگر اینکه من چون دیدم شکل هلالی برابر با مثلث می‌گردد پس آن هم با مربع برابر خواهد بود. آنگاه برهان می‌آورد.
آغاز اثر
« بسمله، رسالة لابن الهیثم فی تربیع الدائرة، قد یعتقد کثیر من المتفلسفین ان سطح الدائرة لا یمکن ان یکون مساویاً لسطح مربع مستقیم الخطوط »
انجام اثر
« و فیما ذکرناه من تحقق هذا المعنى کفایة و هو الذی قصدنا له بالقول، تمت المقاله، اقول علی هذه المقاله لو کفی فی اثبات هذا المطلوب اثبات امکانه ... و لیس هذا مما یوجب کل هذا التحیر للمتقدمین و المتأخرین فیه، والحمد لله وحده. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1104/2 (11 نسخه)

متن فنخا

● تربیع الدائرة / ریاضیات / عربی tarbī‘-ud dā’ira ابن هیثم، حسن بن حسن، 354-430 قمری ebn-e heysam, hasan ebn-e hasan (966-1039) از ابن هیثم درباره دائره و اینکه آن را می‌توان به شکل مربع درآورد و مخالفت گروهی از فلاسفه با آن. ابن هیثم می‌گوید گرچه گروهی پنداشتند که دائره را نتوان به ساخت مربعی درآورد مگر اینکه من چون دیدم شکل هلالی برابر با مثلث می‌گردد پس آن هم با مربع برابر خواهد بود. آنگاه برهان می‌آورد. آغاز: بسمله، رسالة لابن الهیثم فی تربیع الدائرة، قد یعتقد کثیر من المتفلسفین ان سطح الدائرة لا یمکن ان یکون مساویاً لسطح مربع مستقیم الخطوط انجام: و فیما ذکرناه من تحقق هذا المعنى کفایة و هو الذی قصدنا له بالقول، تمت المقاله، اقول علی هذه المقاله لو کفی فی اثبات هذا المطلوب اثبات امکانه ... و لیس هذا مما یوجب کل هذا التحیر للمتقدمین و المتأخرین فیه، والحمد لله وحده. [دنا 1104/2 (11 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

14 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
437/53-ف بی‌کاتب قرن 7 نسخ 2 شناسنامه ←
2
فرهاد معتمد
تهران
120/17 بی‌کاتب 1 شوال 700ق نسخ - شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
29370 بی‌کاتب قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
16022/2 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
5
ملک
تهران
3179/12 علی بن نصرالله الدهلی 986ق شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
3203/6 صفی الدین محمد بن نصرالله بن محمد طباطبائی حسنی حسینی 1014ق شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
5395/1 محمد جعفر بن عبدالحسین یزدی 29 محرم 1058ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
205/3 بی‌کاتب 1088ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
16150/2 بی‌کاتب قرن 13 شکسته - شناسنامه ←
10
سپهسالار
تهران
559/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
11
سپهسالار
تهران
690/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 4 شناسنامه ←
12
سپهسالار
تهران
8281/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 6 شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
1063/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
29535 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←