تراجم الحفاظ

● تراجم الحفاظ / رجال، تراجم / عربی tarājim-ul ḥuffāẓ بدخشی، محمد بن رستم، ق12 قمری badaxšī, mohammad ebn-e rostam (- 18c) وابسته به: الانساب؛ سمعانی، عبدالکریم بن محمد (506-562ق) تاریخ تألیف: پنج‌شنبه 9 ربیع الاول 1146ق؛ محل تألیف: شهر دیلی (دهلی) معروف به شاه جهان آباد انساب سمعانی را در موارد مبسوط اختصار کرده و خود مطالبی بدان افزوده است. کتاب چندان ارزش علمی ندارد، چون کار سمعانی را که قسمت حفاظ بوده از تراجم جدا نموده و به صورت کتابی درآورده که دیگران امثال ابن اثیر جزری و قطب الدین محمد خیضری به صورت علمی‌تر انجام داده‌اند و افزوده بدخشانی برگرفته از آنهاست. نویسنده در پایان، کنی و انساب و القاب را گردآورده تا دستیابی دانشجویان به آنها آسان‌تر باشد. این کتاب نیز به‌مانند اصل به ترتیب حروف تهجی تنظیم گردیده است. مرتب شده در چهار «باب»: باب الاسماء: مرتبة علی حروف التهجی و کذا رعیت الترتیب فی الآباء و الاجداد؛ باب الکنی: علی الترتیب الماضی فی الاسماء و الاعتبار بما بعد اداة الکنیة؛ باب الانساب: الی القبائل و البلاد و الصنائع و غیر ذلک علی الترتیب؛ باب الالقاب: علی ترتیب الماضی فی الاسماء و الکنی و الانساب. آغاز: بسمله، الحمدلله علی افضاله و الصلاة و السلام علی حبیبه محمد و صحبه و آله و بعد فهذه تراجم حفاظ الحديث و نقاد الاثر استخرجتها من كتاب الانساب ... باب الاسماء مرتبة علی حروف التهجی و كذا راعيت الترتيب فی الآباء و الاجداد. حرف الالف. احمد بن آدم الخلنجی الجرجانی. ذكره فی نسبة الخلنجی و قال بفتح الخاء المعجمة و اللام و سكون النون و فی آخرها الجيم. هذه النسبة الى خلنج و هو نوع من الخشب انجام: ياقوتة العلماء المعافی بن عمران و هذا آخر ما اردت و ترتيبه و ترصيفه و تهذيبه فی هذا الكتاب من الاسماء و الكنی و الالقاب و قد وقع الفراغ منه تاسع شهر ربيع الاول يوم الخميس سنة ست و اربعين و مائة بعد الألف ... و التوفيق من الله الكريم الوهاب. [نزهة الخواطر 259/6؛ دنا 1101/2]