تذکره همیشه بهار

● تذکره همیشه بهار / تراجم / فارسی tazkere-ye hamīše bahār ابوالقاسم بن حیدر، ق 11 قمری ab-ol-qāsem ebn-e heydar (- 17c) آن را در اواسط عصر صفوی نوشته است و نخستین شاعری که در آن یاد شده شاه تهماسب صفوی است و آخرین آنها شانی تکلو است با شعرهای شاهزاد گان دیگر. در دیباچه درباره نام کتاب چنین آمده: روا نیست که آتش طبعان پروانه وار بطوف آن سر گشته و بی پروا نیاید و از میوه‌های پیوندی ناز و نیاز و حسن و عشق این روضه همیشه بهار لذت نیابند. فهرست اسامی شعراء: ابابکر میرزا صفوی، میرزا ابوالبقا تفرشی، میرزا ابوطالب شهرستانی، میرزا ابوطالب قمی وزیر دیوان، میرزا ابوسعید رازی، حکیم ابوالفتح تهرانی، میرابوالمفاخر رازی، ابراهیم بن نوح سامانی، میرزا ابراهیم حکیم قمی، میرزا ابراهیم نواده ادهم همدانی، خان احمد گیلانی، میرزا سید احمد صفوی، بابا احمد قمی، احمد کاشی، میرزا احمد قزوینی، ادائی قمی بابا سلطان، ادائی اصفهانی، ادهم میرزا ابراهیم همدانی، شاه اسمعیل ثانی صفوی، استاد اسمعیل بنای اصفهانی، میرزا اسمعیل ولدشاه ابراهیم وزیر اصفهانی، آقااسمعیل کاشی تراش اصفهانی، میراسیری رازی، میرزا جلال اسیر تخلص اصفهانی، اشراق میر محمد باقر داماد، میراشکی قمی، میر آشوب همدانی، اصفی کاشی، میر اصفی ساوجی، میر اصلی قمی، اعرج بخیه دوز اصفهانی، اعظم علیقلیخان ولد حسنخان، اغورلو خان زیاد اغلوحاکم قراباغ، افسرو لد سنجر کاشی، خواجه افضل اصفهانی، افضل دوتاری، اکبر میرزا محمد اکبر دولت آبادی، میرز اکبر برادر ضابطه نویس، الهام میر شریق خویش میرصبری، میر الهی اسد آبادی، الهی کاشی مسیح الزمان حکیم صدر الدین، سلطان الغ بیگ میرزا، الفت طالقانی ملاداود، القاص میرزا، اماقلیخان اوزبک، امامی همدانی میر معصوم، امامی همدانی میر مغز الدین محمد، امیدی رازی، امیر خواجه جلال الدین عراقی، امیر قزوینی، میرزا امین نصر آبادی، حاج امین شیشه گر ولد حاجی مز اصفهانی، میرزا امین برادر میرزا طاهر واقعه نویس، خواجه امین الدین کاشانی، انصاری قمی، انور همدانی، سلطان شیخ اویس، اوکتای بن چنگیز، آهی قمی، ایاغی ارانی، ایپک میرزا باقر اصفهانی، آیتی اصفهانی؛ حرف ب: بارقی اصفهانی، باعث همدانی، باقرای خورده کاشی، میرزا باقر وزیرقورچی، باقرای خلیل کاشی، میرزا باقر ولد مولانا هدایت حسین نائینی، آقا باقی نهاوندی، باقیای کاشی، باقیای نائینی، میرزا بایسنغر، سلطانحسین میرزا بایقرا، بایقرا میرزا، بایندر خان شیخ آوند، بدری صفاهانی، بدرجاجرمی، بدیع الزمان میرزا، میرزا بدیع نصر آبادی، بدیهی همدانی، بزمی همدانی میرعقیل، بسمل قمی میرزا محمد برادر میرزا عبدالمناف، بسمل قزوینی، بهاری قمی، بهرام میرزا صفوی، بیرام خان حاکم نیشابور، پرتوی توسرکانی؛ حرف ت: فخرای تائب تخلص تفریشی، میر تائب همدانی، تابعا محمد باقر محتسب قم، تجرید اصفهانی، تجلی کاشی، تجلی اصفهانی، میر تشبیهی کاشی، میرزا تقی دولت آبادی، میرزا شاه تقی شیخ الاسلام، بقی کاشی تنهایی میرزا جان اصفهانی، تنهایی همدانی، تنها میرزا محمد سعید حکیم قمی ـ گاهی سعید هم تخلص می‌کند؛ حرف ج: جان میرزا بن سلطان محمود میرزا، میرزا جانی نواده میر سراج قمی، جاهی ابراهیم میرزا صفوی، جدائی ساوجی، جسمی همدانی، جعفری قزوینی، میر جلال کاشی، خواجه جلال الدین سلجوقی، جلال الدین حسین اصفهاین، حلال الدین طبیب اصفهانی، جلالای نائینی، جلالای زرکش کاشی، جمال کرباس فروش، جمالا کاشی، جمال الدین بروجردی، جمشید خان والی گیلان، جنونی همدانی؛ حرف ح: مولانا حاتم کاشی، حاتم قمی ولد ملادر کی، حاجی بیگ قروینی، میرزا حبیب ولد میرزا شفیع مستوفی اوقاف، حبی اصفهانی، خواجه حبیب الله قزوینی، حریفی نهاوندی، حریفی ساوجی، حزنی اصفهانی، سلطان حسین ولی، سلطان حسن میراز برادر شاه عباس ماضی، بیا حسین قزوینی، حسینخان زرگر اصفهانی، شاه حسین میرزا ولدشاهی بیکخان، حسینی صراف اصفهانی، حسینی صراف ساوجی، حسرتی کاشی، حشمتی کاشی، میرحضوری قمی، حقیقی جهانشاه میرزا، حکمت قمی، ملک حمزه خان سیستانی، حمدای همدانی، ملاحیاتی کاشی، میرزا حیدر کرهرودی، ملاحیران اصفهانی، حیرانی همدانی، حیرتی کاشی، حیرتی قمی، حیرتی قزوینی؛ حرف خ: خاطری کاشی، خاقان قمی، سلطان محمد خدابنده، محمد خوارزمشاه، میر خصالی کاشی، میرزا خصمی اصفهانی، خصری قزوینی، خطائی شاه اسمعیل صفوی، خلق خان قزوینی، خلقی طهرانی میر یوسف، میر خلوتی کاشی، خوبی ساوجی، خیال قمی؛ حرف دال: داعی ولد ضمیری اصفهانی، داعی انجدانی، دانش قمی، میرزا داود ولد میرزا علی مستو فی موقوفات، درکی قمی، میرزا حسن دستور تخلص، دلیلی قزوینی، دوری آقا رضا تهرانی، شیخ دهاتی قزوینی، درویش دهکی، ملادیری قمی؛ حرف ذال: ملاذاتی قمی، ملاذوقی کاشی، حیدر ذهنی؛ حرف راء: رابط ملک محمد اصفهانی، رازی محمد قاسم نقاش اصفهانی، راضی محمد رضا زرگر اصفهانی، راغب کلب حسن اصفهانی، ام رافعی قزوینی، ربطی بیدگلی، مرجایی سیف الدین اصفهانی، میرزا رحیم ولد خواجه شعیب کاشی، میررسمی کاشی، حکیم رشدی قمی، رشیدای زرگر اصفهانی، رشیدای نورس دماوندی، رشیدای کاشی، رشکی همدانی، رضایی کاشی، آقای رضی ولد آقا مؤمن اصفهانی، میررضی ازتیمانی، میر رضی الدنی محمد تهرانی، آقا رضی اصفهانی، رفعتی قمی، رفیع لبنانی، میررفیع مسگر اصفهانی، رفیعی رفیع الدین حیدر معمایی اصفهانی 14، حکیم رکنای قمی، قاضی رکن الدین قمی، رمزی کاشی، رمزی همدانی، میرزا روح الله اصفهانی، روحی همدانی، روحی ساوجی، روشنی همدانی، رونقی همدانی؛ حرف زاء: زائر طهرانی، زائر همدانی، زکی همدانی، زمانای زرکش، زمانای قصه خوان قزوینی، زینعلی طهرانی، زین العابدین ولد میرزا رفیع صدر اصفهانی؛ حرف سین: سائل همدانی، سائل عراقی، سیدحسینی سادات، ساکنای کاشی، سالمای زرگر اصفهانی، سالمای تهرانی، سالم کاشی عبدالغفار، سالم کاشی، سالکای قزوینی، سام میرزاصفوی، سامعای همدانی، سالک کاشی ملا محمد علی، سنبری جرپادقانی بابا کمال، سپاهی نواب حسن پادشاه، سپهر نظامشاه دکنی، صالحای ستار تخلص، سحری همدانی، ملا سحری طهرانی، سحری طرشتی، سخایی قمی ساکن ساوه، سخی میرزا محمد رضا طهرانی، حکیم سدید قمی، سراجای نقاش زرنشان، سراجای نقاش اصفهانی، سراجی جاجرمی، سروری کاشی محمد قاسم، سعیدای تویسرکانی، میرزا سعید نواده خواجه شهابای وزیر موقوفات، قاضی سلام الله کاشی، سلامی اصفهانی، شاه سلیم، محمد قلی سلیم تخلص طهرانی، سلیم قزوینی، سلطان سلیمان خوند گارروم، سلیمانشاه سلجوقی، خواجه سلطانمحمد قمی، سلطانقلی بیک شاملو، سلطان سنجر، سنجر کاشی محمد هاشم، سنغر شاه، سوزی ساوجی، سوزی رازی، سیاهک صندوقچه فروش اصفهانی، میرسید کاشی، میر سیری کاشی؛ حرف شین: شادمان قمی، شامی میر محمد الحسینی، شاهویریدی بیگ ولد، سلطانقلی بیگ شاملو، شاهویردیخان چمدان اغلی، شاهمیر میر تقی الدین محمد همدانی، شاه شجاع، ملک شجاع عم ملک حمزه سیستانی، شجاع کاشی، شرر میرزا جانی قزوینی (حاشیه)، شراری همدانی، میرزا شرفجهان قزوینی، شرف شفروه، ملا محمد حسین شرعی تخلص قمی محرر، شرمی قزوینی، شریفای قنادی اصفهانی، قاض محمد شریف ورتونی، شریف کاشی، خواجه شعیب کاشی، شعیب قمی، مولانا شعوری کاشی، حکیم شفائی، میرزا شفیع نویسنده خزانه عمره، شکوهی همدانی، شگونی همدانی، شگونی جرپادقانی، شکیبی، شکیبی قمی، مسیب خان شکیبی تخلص، شمخال بیگ برادرزاده عباسقلیخان هراتی، میرز شمس الدین محمد صدر شهرستانی، شمس ساوجی، شمسای اشتیمونی قمی، میرشوقی کاشی، شوکتی مولانا ابراهیم اصفهانی، شهاب الدین قزوینی، شیخ شهاب رازی، شاهزاده شهریار، شهیدی قمی، شهیدی قمی؛ حرف صاد: صابر آینه گر اصفهانی، صابر رازی، صادقای نقاش اصفهانی، میرزاصادق تفرشی، ملا محمد صادق همدانی، صاعدی میرزا تاج الدین، نصیرای صافی تخلص خویش میررضی، میرز صالح وزیر بروجردی، میرزا صالح دولت آبادی، میرمحمد صالح ساوجی، صامت اصفهانی، صبحی ساوجی، صبوحی قمی، میر صبری اصفهانی، صحرایی طهرانی، میر صدرالدین ولدمیرزا، میر صدر الدین قمی خویش، صرفی اصفهانی، صرفی ساوجی، صوفی همدانی، صفیای رمال اصفهانی، آقا شمسی صفیر تخلص قمی، میر صید طهرانی، صیقلی بروجردی؛ حرف ضاد: ضروری کاشی، ضمیری قمی، تقی حلوائی ضمیر تخلص، ضمیری اصفهانی، ضیاء ضابطه دفتر، ضیاء الدین محمد کاشی، ضیاءطهرانی؛ حرف طاء: نورای طاقت تخلص، بابا اطالب اصفهانی، میرزا طاهر نصر آبادی، شاه طاهر وزیر اصفهانی، آقا طاهر تهرانی، بابا طاهر عریان، طالب اصفهانی، ملاطاهری نائینی، مولانا طبخی قزوینی، طبیعی قزوینی، میر طبیعی طهرانی، طرزی طرشتی، طغانشاه، شاه طهماسب صفوی، ملا حیدر طهماسب کاشی، طغرل بن ارسلان، ملک طیفور انجدانی؛ حرف ظاء: ظریفی ساوجی، کافی ظفر همدانی، ظهیرا ولد ملامراد تفرشی، ظهیر ارقم نویس همدانی؛ حرف عین: عاجزی اعمی قمی، شاه عادل لاری، میرزا بایسنغر ثانی عادل تخلص، ملا عارض قمی، عارف کاشی میر عبدالحسین، عاقلای طالقانی، ملا عامی همدانی، شاه عباس ثانی، عباسقلی خان ولد حسنخان شاملو، ملاحبیب عبدل، آقاحسین عبدل کاشی، عبدالحسین رازی، میر عبدالحق محتسب قم، میر عبدالرحمن خادم خاکفرج قم، عبداللطیف میرزا، عبد الغنی تفریشی، عبدالعزیز خان، ملاعبد القادر نایینی، میرزا عبدالمناف قمی، عبدالمؤمن خان اوزبک، میرزا عبدالله ولد میرزا شفیع وزی، ملاعبدالله اردلانی، میرز عبدالله برادر مخمور، عبدی اصفهانی، عبید زاکانی، عبید خان، عراقی شیخ فخرالدین، عزت اصفهانی، میر عرفان کتابفروش اصفهانی، عریان میرزا اسد بیگ قزوینی، فخرای عروج تخلص کاشی، عزمی خیاط، میر عزمی کاشی، عزیزی قزوینی، عسکری میرزا، میر عسکر، عشرتی اصفهانی، ملا علی شیخ عشرتی اصفهانی، عشقی کاشی، عصری اصفهانی، عصری اصفهانی، میر عطای اصفهانی، عطای کاشی، قاضی عطای طهرانی، قاضی علاء کرهرودی، علامی کرهرودی، میرزا علیخان شیخ الاسلام جرپادقان، علیخانسرداربیگلر بیگی آذربایجان، علیشاه بن تکش، علیقلیخان آجر تراش، علی منجمله میرزا جلال، آقا علی کاشی، ملا علی قمی، مولانا علمی باقر قمی، حکیم عمادالدین محمودقمی، عماد شهریار، عهدی قزوینی، عهدی ساوجی، قاضی عیسی ساوجی، عینی طهرانی؛ حرف غین: غازی قلندر، غازی عوض حاکم اور گنج، غازیگر ایخان تاتار، شاه غریب میرزا، میر غروری کاشی، قاضی محمد غفاری، میرزا محمد حسین غفاری قزوینی، دروس غیاث قمی، ملاغیرت همدانی؛ حرف فاء: فائز نهاوندی، فارغ اصفهانی میرزا ابراهیم، ملافارغ کاشی، میر فارغی قزوینی، فاضلا کاشی، فانی عبدالحسین نواده میررضی، فتحای اصفهانی، فتح الله قزوینی، فتحی قزوینی، رستم میرزا فدائی تخلص، فدائی اصفهانی، نصیرای نائینی فردی تخلص، فرصت مظفر حسین کاشی، فرقتی ابوتراب بیگ کاشی، فروغی قزوینی، فروغی همدانی، فریدون حسین میرزا، آقاشاپور فریبی تخلص طهرانی، میرزا فصیح مستوفی موقوفات، ملک فطرت کاشی، میرزا محمد رضا فطری قمی، فضلی جرپادقانی، فهمی طرشتی، فهمی کاشی، میرزا محمد رضا فکری، فنائی اصفهانی، فیض کاشی، معز الدین فیضی؛ حرف قاف: میرزا قاسم قمی، قاسمی کاشی، قاسمخان ولد ندرخان، مسیب قانع تخلص کاشی، میر قانعی کاشی، ملاقدرت اصفهانی، میر قدسی تفرشی، محمد مهدی قدس همدانی، قدیرای کیفدوز، سید قریش کاشی، قسمت علینقی بنای قمی، قضائی همدانی، ابراهیم قطب شاه حیدر آبادی، ملاقلی کاشانی، میرزا قوام نقیب اصفهانی، قوامی رازی؛ حرف کاف: کاتب ملامحمد علی قمی، کاظمای منصف، کاظمای زرکش کاشی، میرزاکاظم کاشی، کاظمای منصف قمی، کاظمای قزوینی، کاظمای کاشی، میرزا کافی رب العزة، کاکای قزوینی، کاملای کاشی، شاه کبودجامه، کبیری کاشی، مولانی کرمی کاشی، کریمای کاشی، حکیم کسایی قزوینی، کلامی اصفهانی، گلخنی قمی، گلشنی کاشی، حاج کلبعلی پیراهن فروش، کمال ساوجی، کمال اسمعیل اصفهانی، کمال الدین قصه خوان، ابوطالب کلمی، کیچیک میرزا نورای لامع تخلص همدانی؛ حرف لام: لامعی گرگانی، لامعی قمی، لطفای اصفهانی؛ حرف میم: حسن متکلم قزوینی، مجدای منصف طهرانی، مجدای خفاف اصفهانی، مجنون بروجردی، محسنای کاشی ساکن شیراز، آقامحسن اصفهانی، محضری همدانی، میرزا محمد منجمله نواب خلیفه سلطان، میرزا محمد منجمله نواب میرزا مهدی، محمد ابراهیم خان اوزبک، شیخ محمد امین قزوینی، محمد امین کوسج، محمد امین سلطان ترکستان، محمد امین جرپادقانی، محمد باقر ولد حاجی کبیر مروارید فروش، محمد بیگ اعتماد الدوله، محمد تقی منجمله میرزا زاده، محمدتقی اصفهانی، محمد جعفر طالقانی، محمد حسین میرزا صفوی، میرصدر الدین صفوی میرزا محمد حین نواده میر صدر الدین شمس، میر محمد حسین تفرشی مشهور بنجفی، محمدحسین اصفهانی، میرزا محمد حکیم قمی، میرزا سید محمد همدانی، محمد خان سیستانی، محمد داود تویسرکانی، میرزا محمد رضا وزیر قم، مولانا محمد شریف طالقانی، میرزا محمد شفیع مستوفی وقف، محمد صادق قمی، آقا محمد صالح کاشی، محمد طاهر قزوینی، حاج محمد علی اصفهانی، حاج محمد علی اصفهانی، میرزا محمد علی ولد آقا اصغر قمی، محمد قاسم کاشی، محمد قاسم منصف قمی، محمد کاظم ساوجی، میرزا محمد معصوم کاشی، میرزا محمد مقیم قزوینی ساکن مشهد، محمد مقیم طهرانی، محمد مؤمن بیگ داروغه فراشخانه، محمد مؤمن میرزا، محمد هادی، محمد یحیی والی شیروان، محمد یوسف جرپادقانی، سلطان محمود ولد سلطان ابوسعید، میر شجاع الدین محمود اصفهانی، محمود ای کاشی، مدهوش سید مبارکخان، مذاقی بزاز اصفهانی، مذنب قمی، مرادی سلطانمحمد میرزا، مرادخان، میرزا مراد ولد رستم میرزا، سید مرتضی درامامی خویش مستوفی موقوفات، مرتضی قلی سلطان، مرتضی قلیخان قهوهچی باشی، مردمی صحاف، ملا مرشد بروجردی، مرشد قلی بیگ ولد عباسقلیخان شاملو، مسیحای کاشی، حکیم رکنای مسیح کاشی، خواجه مسعود قمی، میر مسعود کاشی، میر مشرب کاشی، میر مشرب قمی، مشربی قمی، مشفقی قمی، مشفقی مکاشی، سلطان مصطفی میرزا، سید مظفر کاشی، مظفر علامه تند اصفهانی، مظفر فرصت قمی، مظفر حسین میرزا ولد سنجر میرز ا حسینی، ملا مطیعا همدانی، معزای اجیه، معنوی جدیدی قزوینی، معزالدنی جوشقانی، مغری درامامی اصفهانی، مفردای قمی، مفرد همدانی، مقامی طهرانی میرابوالبقا، میر مقبولی قمی، مقصد قمی آقانور، مقصد ساوجی، مقصود کاشانی، مقیمای زرگر اصفانی، مقیمای حلمی کاشی، مقیم عطار قمی، میرزا مقیم کتابدار، سلطان ملکشاه سلجوقی، ملک ابوالفتح خان سیستانی، حاجی شیف منشود تخلص، منعم سنگتراش اصفانی، منوجهر خان لر، مؤمن کلو، میرزا مؤمن حکیم قمی، موالی محلاتی، موسی رضا همدانی، نواب میرزا مهدوی، میرزا مهدی ولد حیدرخان قمی، مینا میرزا نصیر دولت آبادی، میرزا میرک خویش ملامحمد باقر، میرز کی ساوجی، میرزایی ساوجی، میر میران قزوینی، میرک دیلمی؛ حرف نون: نادر کلبعلی زرگر، نادی دلیجانی، زمانای ناطق تخلص اصفهانی، نافعای قمی، نامی ابهری، نامی رازی، نجات میر عبدالعال، نجات کاشی، نجفقلی خان زنگنه حاکم قندهار، نجم ثانی میرزا جعفر، نجیب قزوینی حاجی اسمعیل، نرگسی کاشی ملاحیدر، نرگسی عراقی، نزهتی قمی، نسیمی قزوینی، نشاط دماوندی، نصرت قزوینی، طاب نصیب تخلص، میرزا نصیرولد میرزا نظام، نیر نصیر ولد هاشم بیگ مستوفی خالصه، نصیرای همدانی، نظام قزوینی، نظمی گنجوی، میر نظام الدین تویسرکانی، میر نظام الدین تفریشی، نعمتی کاشی، نعمای خیاط قزوینی، نعیما ولد بهشتی، نفیسی کاشی، سراجا نقاش تخلص، محمد طاهر نقاش تخلص کاشی، نقدی اصفهانی، نقیای همدانی، نگاهی ارانی، نوذرای قمی، قاضی نور اصفهانی، نوالله قزوینی، سید نوربخش کاشی، نوعی اتوکش، ملانویدی نواده مقصود عصار، نوید طهرانی، نویدی رازی ملاحیدر، بیبی اصفهانی، نیکی اصفهانی؛ حرف واو: واسع جرپادقانی، محمد صالح واصل تخلص، زمانای واضح یا واضع، جمالای واله تخلص قزوینی، میروالهی قمی، میرزا حسن واهب، میرزا واهب خویش ملک ابوالفتح سیستانی، وحشتی جوشقانی، میرزا طاهر وحید قزوینی، میروجدی همدانی، ملا وکیل قمی، ملاولی بیگ بروجردی؛ حرف هاء: هاتف دلیجانی، هاتف قزوینی، میرزا هادی برادر مخمور، سعیدای هادی تخلص برادرتابعا، میرزا هادی برادر ضابطه‌نویس، میرزا هدایت الله ولد شیخ الاسلام، هجری قمی، هجری رازی، هجری قزوینی، همایون پادشاه هند، همایون محمد ولد شکوهی همدانی، هلوخان اردلان، همتی قمی، همدمی کاشی؛ حرف یاء: میرزا یحیی خویش میرزا طاهر واقعه‌نویس، میر یحیی کاشی، میر یحیی قمی، مولانا یحیی طالقانی، جلالای یقین تخلص، یعقوب سلطان، سید یعقوب کاشی، میرزا یوسف قزوینی وزیر توپخانه، میر یونس ابهری. آغاز: سوای حرف تو در لوح سینه ما نیست ×× باین نمک غزلی در سفینه ما نیست. شکر و سپاس صانعی ار سزاست که بیاض چهره خوبان را به سوار خط مشکین و نقطه ریزی خال عنبرین آراسته است ... و بعد چنین عرضه خط میدارد سگ آستان شاه صفدر ابوالقاسم بن حیدر که چون طبیعت که نقشبند شعر باف خانه شعر است قماش کارتازه ای در نظر دارد و از مخمل دو خوابه فکر و خیال هردم صورتی به دیده تأمل در می‌آرد میخواهد که زمین بیاض سفینه را از مشجر سخنان شاخ بر شاخ بلبلان گلستان بیان نقش ارژنگ سازد [دنا 1099/2؛ فهرستواره منزوی 1969/3]