تذكرة الهداة فى تاريخ الائمة الهادين عليهم السلام

● تذكرة الهداة فى تاريخ الائمة الهادين عليهم السلام / تاریخ معصومین / عربی taḏkirat-ul hudā fī tārīx-il a’immat-il hādīn ‘alay-him-us-salām نائینی، محمد بن ابی طالب، -1300 شمسی nā’īnī, mohammad ebn-e abī-tāleb (- 1921) محل تألیف: مشهد رضوی منظومه‌ای در قالب مثنوی و در وزن «مستفعلن مستفعلن مفعولن» سروده شده و شامل سرگذشت ائمه معصومین است. سراینده در آغاز این منظومه بلند، خود و اثر را چنین معرفی کرده است: «و بعد فالراجى لنيل المقصد ×× سمى خير الانبيا محمد / ابن سمى والد الكرار ×× اب الهداة السادة الاحرار / الملتجى بالسادة الهادينا ×× اقل من قد سكن النائينا ... منظومتى بضاعة مضجاة ×× لكنها ترجى بها النجاة /فى ذكر سيد الورى و الآل ×× مفيدة فى جملة الاحوال ... سميتها تذكرة الهداة ×× ارجو بها شفاعة الولاة». سپس در ادامه اشاره به این دارد که منظومه‌اش را در مشهد رضوی به خواهش شخصی سروده که وصفش چنین است: «نظمتها اجالة لمن وجب ×× على حقه و نظمها طلب / فى زمن قد كنت في الجوار ×× من ثامن الائمة الاطهار / و هو نزيل الطوس خادم الحرم ×× بالعروة الوثقى هنا لك اعتصم / مقامه عال بما قد الفه ×× فكم له من كتب مؤلفه / ذو تحفتين للحسين و الرضا ×× سفينة النجاة منه يرتضى / و هو من البسطام خير فاضل ×× مستند الفحول و الافاضل». گویا در وصف همین شخص است که در بخشی که به «بیان المروجین فی المآت العشرة و ذکر اسامیهم الشریفة» اختصاص داده، ابیاتی چنین سروده است: «و فی الزمان من به تمحى الفتن ×× سیدنا سمی مولانا الحسن / الحسن الخلق حسینی النسب ×× مستند الکل رضی منتخب / مشید الفروع و الاصول ×× مرضی رب العرش و الرسول / بدر العلی و واحد الایام ×× شمس الهدی و حجة الاسلام / فی بلدة القائم خیر واطن ×× ملاذ کل غابر و قاطن ...». در این منظومه پس از بیان احوالات معصومین (ع)، به عناوین دیگر نیز پرداخته شده است از جمله: فی بیان العلماء المروجین فی المآت العشرة و ذکر اسامیهم الشریفة؛ فی بیان الشهور العربیة و غیرها مما یناسب فی المقام ذکره؛ فی ذکر الشجرة الخبیثة و عدد الخلفاء من بنی امیة و بنی العباس لعنهم الله؛ خاتمه الکتاب فی الالهیات الکلام فی وجوب معرفة الله تعالی [که عنوان‌های فرعی دیگری هم دارد]؛ فی بیان نبذ من مطاعن الثلثة و رد الاجماع علی خلافتهم.