تذکره ناظم

● تذکره ناظم = تذکره شاعران / ادبیات / فارسی tazkere-ye nāzem = tazkere-ye šā'erān ناظم تبریزی، محمد صادق، 1083- قمری nāzem-e tabrīzī, mohammad sādeq (- 1673) اهدا به: شاه عباس صفوی تاریخ تألیف: 1036ق؛ محل تألیف: مکه تذکره‌ای عمومی است، در دو «باب» و هر باب در دو «فصل»: باب 1. فصل 1) گزیده غزل‌ها و زندگی‌نامه غزل‌سرایان قدما و متوسطین، 2) غزل و زندگی‌نامه متأخران؛ باب 2. فصل 1) رباعیات و زندگی‌نامه رباعی‌سرایان قدما و متوسطین، 2) رباعیات و زندگی‌نامه متاخران. ناظم تبریزی در دیباجه می‌گوید: «طبع همایون شاه دین پناه را میلی به استماع اشعار به هم رسید. صاحب فطنانی که در سریر اعلی حاضر بودند مأمور به انتخاب اشعار گرانمایه استادان بلندپایه نمودند از آن جمله این قلیل البضاعه ... محمد صادق الشهير بناظم التبریزی ... همت برین گماشت که دواوین متقدمین و متأخرین را ورق به ورق و بیت به بیت گردید و منتخبی از آن جمله که لایق ... بود فراهم آورد ... چون بعد از مدت بسیار و مشقت بی‌شمار شاهد مقصود به کنار درآمد در عتبه خیر البلاد مکه معظمه ... برین نهج اقدام نمود که مجموع آن را به دو باب و هر بابی را به دو فصل مبوب و مفصل گردانید و اسامی شعرا را نیز به ترتیب حروف تهجی مرتب داشت ...)» آغاز: سرتاسر کاینات حمد ست و ثنا-الله الله چشم بیننده کجاست [دنا 1097/2؛ فهرستواره منزوی 1890/3]