تذکره منظوم

● تذکره منظوم = نوروز و جمشید / شعر / فارسی tazkere-ye manzūm = nowrūz v-a jamšīd رشحه اصفهانی، محمد باقر بن علی اصغر، 1203-1266 قمری rašhe-ye esfahānī, mohammad bāqer ebn-e ‘alī asqar (1789-1850) تاریخ تألیف: 1250ق مثنوی عاشقانه‌ای است بر وزن لیلی و مجنون نظامی در سرگذشت ساختگی نوروز دختر بختیاری و جمشید پسر وزیر خان ختا که میرزا محمد باقر رشحه اصفهانی در سال 1250 هجری قمری سروده و مختوم است به ذکر میرزا حسین خان علوی وزیر نایین و دعای دوام و بقای دولت فتحعلیشاه قاجار. رشحه در اواسط داستان دنباله مطلب را رها کرده و به موضوعات دیگری از قبیل آثار ملوک عجم و نصایح ایشان پرداخته است، به همین جهت هم فصلی «در ناتمام ماندن داستان و سفاهت ناتمامان» ساخته و چند حکایت بی‌موجب و بی‌مورد بر سبیل تمثیل به نظم آورده و دوباره دنباله داستان نوروز و جمشید را پیش کشیده، نخست از مکاتبه دو دلداده سخن گفته، و بلافاصله از رفتن نوروز در رکاب جمشید به جانب صحرا و شکار و افسانه گفتنش در وقت خواب برای جمشید حرف زده، و در بازگشت به خانه جمشید از نوروز خواسته است تا تراجم شعرای عصر را به نظم ادا کند، مشروط بر اینکه ذکر هر شاعری در سه بیت نظم آید و از اشعار هریک دو بیت بیشتر نیاورد، در نتیجه تذکرة الشعرای منظوم و مفیدی از کار در آمده است، مشتمل بر ذکر یکصد و سی و هفت شاعر معاصر، با این امتیاز که بعضی از شعرای مذکور در آن را در تذکره‌های دیگر دوره قاجار نمی‌توان یافت، تراجم به ترتیب الفباست، از سید احمد یزدی تا میرزا حسین یاری اصفهانی. (گلچین معانی) [فهرستواره منزوی 1889/3]