تذكرة الطالب المعلم بمن يقال انه مخضرم

● تذكرة الطالب المعلم بمن يقال انه مخضرم / تراجم / عربی taḏkirat-uṭ ṭālib-il mu‘allam bi-man yuqāl-u anna-hū muxaḏram سبط ابن عجمی، ابراهیم بن محمد، 753-841 قمری sebt-e ebn-e ‘ajamī, ebrāhīm ebn-e mohammad (1353-1438) تاریخ تألیف: 818ق؛ محل تألیف: شرفیه حلب رساله کوتاهی است در بیان اسماء و احوال مخضرمین (مخضرم اشخاصی را می‌گویند که مقداری از عمر خود را در دوره جاهلیت طی کرده باشند)، مشتمل بر یک «مقدمه» در تعریف مخضرم، سپس بیان اسامی راویانی که بین صحابی یا تابعی بودن انها تردید وجود دارد. مؤلف در مقدمه خود را شاگرد ابوالفضل عبدالرحیم بن حسین بن عراقی می‌داند و گوید «زاد علیها شیخنا ... بن العراقی فی شرح الالفية له ثلاثة اشخاص و زاد فی النکت علی کتاب ابن الصلاح ... عشرین شخصا فتم عددهم فیما ذکره الحافظ اثنین و اربعین رجلا و قد كنت كتبتهم قدیما و زدت علیهم جماعة و الان قد افردتهم باختصار التراجم جدا ...». همچنین در مقدمه آورده: قبل از من کسی کتاب مستقلی در این موضوع تالیف ننموده، بلکه به‌طور متفرق از آنها نام برده شده است، مثلاً حافظ مسلم بن حجاج، از بیست نفر، و حافظ ابوعمر بن صلاح از دو نفر و در نکت از بیست نفر نام برده‌اند و من جماعتی دیگر بر این تعداد افزودم و همه را در یکجا گرد آورده و کتابی مستقل قرار دادم. وی نخست اسامی راویانی را که استادش ابن عراقی جزو مخضرمین شمرده به سال 792ق جمع‌آوری نموده و سپس در سال 818ق اسامی دیگری بر آن افزوده است. آغاز: الحمد لله المتوحد بکبریائه ... و بعد فهذا کتاب مختصر فیمن هو مخضرم او قیل انه مخضرم او قیل انه مخضرم لم اسبق الی افراده بالتالیف فیما علمت ... و قد كنت كتبتهم جمعیا و زدت علیهم جماعة و الان قد افردتهم باختصار التراجم جزءا انجام: فهذا آخر من رايته من المخضرمین او الحقته بهم لما قاله شیخنا فی تعریف الجاهلية و هو الظاهر و الله اعلم ... و زاده فی سنة ثمانى عشره فی وسطها ابراهیم بن محمد بن خلیل سبط ابن العجمی جامه عفا الله عنه. [کشف الظنون 388/1؛ هدیة العارفین 20/1؛ زرکلی الاعلام 62/1؛ برو کلمان ذیل 72/2؛ دنا 1078/2؛ فهرست منتخب الحدیث ظاهریه ص 294]