تذکره شعرا

● تذکره شعرا / تراجم / فارسی tazkere-ye šo‘arā رساله‌ای است در تذکره شعرا که در اول آن بحثی دارد در این‌که اولین شاعر پارسی‌زبان چه کسی است. مصنف گفته بعضی مبنی بر اینکه اولین شاعر پارسی زبان بهرام گور بوده را بدون سند می‌شمارد و نیز گفته مجمع الفصحاء و تذکره لب اللباب را مبنی بر اینکه اولین شاعر فارسی بعد از هجرت ابوحفص سعدی سمرقندی و عباس مروزی است مردود می‌شمارد. وی اولین شاعر فارسی‌زبان را که سند محکمی برای آن موجود است «محمد بن وصیف» دبیر رسایل یعقوب صفار مؤسس سلسله صفاریان می‌شمارد که هیچ یک از ارباب تذکره ذکری از او نکرده‌اند و سند وی در این باب تاریخ سیستانی است که در نیمه دوم قرن هشتم هجری تألیف شده است. مصنف سپس به تذکره شعرا به ترتیب قرون از قرن سوم تا پنجم می‌پردازد. شاعرانی که احوال و اشعار آنها در این تذکره موجود عبارتند از: بهرام گور، ابوحفص سعدی سمرقندی، عباس مروزی، با یزید بسطامی، محمد بن وصیف، حنظله بادغیسی، ابالیث طبرستانی، شهید بلخی، شهره فرالاوی، ابوشکور بلخی، ابوالمثل بخارائی، ابوالمؤید بلخی، ابوالمؤید رونقی، حکیم کسائی مروزی، خسروانی، خبازی نیشابوری، فضل بن عباس مروزی، رودکی، دقیقی، عنصری، عسجدی، فرخی، فردوسی طوسی، اسدی طوسی. نسخه حاضر از اول افتادگی دارد و ظاهراً از آخر ناتمام مانده است.