تذکره سپهر

● تذکره سپهر / تاریخ اسلام / فارسی tazkere-ye sepehr سپهر کاشانی، عباسقلی بن محمد تقی، 1268-1342 قمری sepehr-e kāšānī, ‘abbās-qolī ebn-e mohammad taqī (1852-1924) پیش‌نویس و مقدمه‌ای است از عباسقلیخان سپهر بر تذکره ناصری خود او. فهرست مندرجات این تذکره عبارتست از: 1. فهرست نام‌های شعرا به ترتیب حروف الفباء از الف تا یاء شده آن‌گاه گزیده اشعار همان کسانی که در فهرست مذکور آمده، از کتاب بیان محمود تألیف شاهزاده محمود میرزا نقل شده است؛ 2. برگزیده‌هایی از این کتاب‌ها یاد شده: الف. سنبلستان محمود، ب. مثنوی میرزا محمد نصیر طبیب، ج. منتخب القصاید حکیم خاقانی شیروانی، د. مرآة الصفا خسرو دهلوی، هـ. جلاء الروح جامی، و. منتخب القصاید، در این بخش منتخبی از اشعار بسیاری از شعراء یادداشت شده و نیز در برخی از آثار مانند، منهاج الهدی استرآبادی، آینه گیتی‌نمای مثالی، تحفه الاحباب مولا مجد، انوار العیون ابوالقاسم شیرازی، فصل الخطاب واعظ خلخالی، مظهر الذات عاشقی و غیرها اشاره شده است؛ 3. بخشی از جنگ اشعار و نثرهای متفرقه؛ 4. بخشی از آتشکده اسحاق بیک؛ 5. فهرست الفبای نام‌های شعراء؛ 6. اسامی شعرای متأخرین که در جلد دوم تذکره مرحوم رضا قلیخان هدایت است و نیز اسامی شعرای معاصرین که تذکره هدایت آمده است؛ 7. فهرست الفبایی (و نامرتب) نام‌های شاعران؛ 8. منتخبی اشعار بسیاری از شاعران؛ 9. از کتاب برهان جامع در لغات فارسی؛ 10. بخشی از بیاضی که میرزا صائب شاعر معروف جمع و انتخاب کرده است؛ 11. از کتاب هزار دستان. (عبدالحسین حائری)